The Compendium of Suśruta 1.17
Bhānumatī 1.17
- Language
- Sanskrit
1.17
śiṣyāṇāṃ pravṛttyarthaṃ protsāhanāya ca śāstrasya praśastaṃ rūpamāha-tadidamityādi | śāśvataṃ nityatvāt | puṇyaṃ puṇyahetutvāt | svargyaṃ svargahetutvāt | vṛttikaraṃ śarīrayātrāyā vṛttervartanasya ca kārakatvāt | nityatvaṃ cāyurvedasyāparāvarasantānayogāt, na tu vākyarūpasya ṛgvedādivat kūṭanityatvam | vedavannityatve hi pauruṣeyaśrutirna syāt | yathā-svayaṃbhūḥ kṛtavānāyurvedaṃ, suśrutaḥ kṛtavānityādi | carake'pi pravāhanityatvamevāyurvedasyārtharūpasya tadarthapratipādakatayā grantharūpasya coktam | taduktaṃ - “so'yamāyurvedo nityaḥ, anāditvāt svabhāvasaṃsiddhalakṣaṇatvād, bhāvasvabhāvanityatvācca” ( ca. sū. a. 30 ) iti | anāditvāditi santānānāditvāduktaṃ, suśrutādikṛtatve'pi cāsya suśrutāditantrarūpāyurvedasya paramāptabrahmopalabdhāyurvedārthasyāviplutaguruparamparāgatasya pratipādakatayā prāmāṇyaṃ; brahmaṇaścāyurvedarthabodhaḥ sarvato'vyāhatajñānatayā smaraṇarūpaḥ | yaduktaṃ carake-“bubudhe yaṃ pitāmahaḥ” (ca. sū. a. 1) iti | bodhaśca brahmaṇaḥ smaraṇameva; tacca nityārthavadvedavākyasmaraṇāt (vā tadarthasmaraṇam | tadvākyānapekṣasya vā smaraṇe kathāvaśāt smaraṇam) | sarvaṃ ca
paramāptavākyamūlatayā manvādipraṇītasmṛtivākyavat suśrutāditantrāṇāṃ prāmāṇyaṃ, nityatvaṃ ca pravāhanityatvāt | tadevaṃ tantrasya kṛtatvādiśabdā grantharūpe tantre mukhyā eva |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit