Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 15.7

Bhānumatī 15.7

Language
Sanskrit

15.7

ata ūrdhvamityādi vātādikṣayalakṣaṇam| mandaceṣṭatā sakalaprākṛtavātakriyāṇāmalpatā| mūḍhasaṃjñatā'samyagjñānam, etacca prākṛtavāyorindriyārthasaṃ prāptikarasya vaiguṇyādupapannam| cakārādanuktaprākṛtakarmahāniḥ, evaṃ pittaśleṣmaṇorapi vācyā| antardāha iti śleṣmakṣaye prākṛtenāpi pittena kriyamāṇatāpasya niṣpratyanīkatvamapi sahyatayā jñeyam| yattu śleṣmakṣaye'virodhitayā pittavṛddhirbhavatīti yaduktamanyaiḥ, tadayuktaṃ, na hi doṣāṇāṃ viruddhakarmaṇāmapi virodho bhavatīti; "viruddhairapi na hyete guṇairghnanti parasparam" (ca. ci. a. 26) ityupadarśana(rśita)meva| carake "virodhinām" (ca. sū. a. 18) ityanena kṣīṇadoṣakarmaviruddhānāṃ vā vṛddhiriti darśitam; anyathā pittavṛddhiḥ śleṣmakṣaye liṅgaṃ, śleṣmavṛddhiśca pittakṣaye liṅgaṃ syāt, tacca neṣyate| vāyostu pittaśleṣmaṇordhāturūpayoḥ kṣaye vṛddhirbhavatyeva, "vāyordhātukṣayāt kopa" (ca. ci. a. 28) iti vacanāt| itarāśayāḥ śleṣmaṇa eva uraḥ-śiraḥ-sandhayaḥ; atrāmāśayasya sākṣādupādānādviśeṣeṇa śūnyatāktā jñeyā |

Linked texts (1)