The Compendium of Suśruta 15.9
Bhānumatī 15.9
- Language
- Sanskrit
15.9
rasakṣaya ityādau hṛcchabdaḥ pīḍākampa-śoṣa-śūnyatābhiryojyaḥ; ete ca rasakṣaye vṛddhavātādbhavanti| cakārādihānyatra ca rasādīnāṃ svakarmahāniḥ paradhātvapacayaśca jñeyaḥ| tvakpāruṣyaṃ raktena snigdhaślakṣṇatvaktābhidhānāt| amlaśītaprārthanā saumyāgneyatvādraktasya svayonitayā bhavati| sirāśaithilyaṃ pūrakaraktālpatayā| sphigādiśuṣkatā teṣāṃ viśeṣeṇa māṃsasthānatayā tacchoṣāt | dhamanīśaithilyaṃ māṃsakṣaye suṣiradhāratayā | plīhābhivṛddhirudare medaḥkṣaye vṛddhavātenodaraśūnyatā ya ca plīhā sthānād bhraṣṭo vardhate | meduramāṃsaprārthanā medojanakatayā meduramāṃsasya | vakṣyati–“doṣadhātumalakṣīgo balakṣīṇo'thavā naraḥ | svayonivardhanaṃ tattadannapānaṃ prakāṅkṣati” ityādi | dantanakhabhaṅgo'pi tatprabhavāsthikṣayādeva | majjakṣaye śukrakṣayābhidhānaṃ kāraṇakṣaye kāryakṣayopalakṣaṇaṃ, tenānyatrāpyayamartha unneyaḥ | śūnyatā'srāmapūrakatayā jñeyā | tatra alpaśukraraktadarśanaṃ ca śukrakṣaye'pi prakupitena vāyunā harṣodīritena ca raktānayanādbhavati |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit