Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 15.9

Bhānumatī 15.9

Language
Sanskrit

15.9

rasakṣaya ityādau hṛcchabdaḥ pīḍākampa-śoṣa-śūnyatābhiryojyaḥ; ete ca rasakṣaye vṛddhavātādbhavanti| cakārādihānyatra ca rasādīnāṃ svakarmahāniḥ paradhātvapacayaśca jñeyaḥ| tvakpāruṣyaṃ raktena snigdhaślakṣṇatvaktābhidhānāt| amlaśītaprārthanā saumyāgneyatvādraktasya svayonitayā bhavati| sirāśaithilyaṃ pūrakaraktālpatayā| sphigādiśuṣkatā teṣāṃ viśeṣeṇa māṃsasthānatayā tacchoṣāt | dhamanīśaithilyaṃ māṃsakṣaye suṣiradhāratayā | plīhābhivṛddhirudare medaḥkṣaye vṛddhavātenodaraśūnyatā ya ca plīhā sthānād bhraṣṭo vardhate | meduramāṃsaprārthanā medojanakatayā meduramāṃsasya | vakṣyati–“doṣadhātumalakṣīgo balakṣīṇo'thavā naraḥ | svayonivardhanaṃ tattadannapānaṃ prakāṅkṣati” ityādi | dantanakhabhaṅgo'pi tatprabhavāsthikṣayādeva | majjakṣaye śukrakṣayābhidhānaṃ kāraṇakṣaye kāryakṣayopalakṣaṇaṃ, tenānyatrāpyayamartha unneyaḥ | śūnyatā'srāmapūrakatayā jñeyā | tatra alpaśukraraktadarśanaṃ ca śukrakṣaye'pi prakupitena vāyunā harṣodīritena ca raktānayanādbhavati |

Linked texts (1)