The Compendium of Suśruta 2.9
Bhānumatī 2.9
- Language
- Sanskrit
2.9
upanītena śāstramadhyeyaṃ, yasmin kāle tadanadhyayanaṃ taṃ kālajñānena darśayannāha - kṛṣṇa ityādi | kṛṣṇe kṛṣṇapakṣe | tam̐nnidhana eva ahanī dve iti pratyāsannatvāccaturdaśīpratipadau; kiṃvā tannidhane dve ahanī ityanena caturdaśī amāvāsyā ca gṛhyate, pratipanniṣedhastu 'yeṣu viprānādhīyate' ityanena labhyate | kṛṣṇapakṣavidhiṃ śukle'pyatidiśati-śuklāhvaye'pyevamiti | atrāpi garhitatvāt kṛṣṇapakṣasya prathamopādānam | ahno niśayā samaṃ sandhyādvayam-aharddhisandhyam, etena madhyāhne sandhyāṃ vyudasyati | akālavidyutā pauṣādi-
māsacatuṣṭaye varṣaṃ lakṣayati | akālastanayitnughoṣaḥ sandhyāmeghadhvaniḥ | tantraṃ balaṃ, rāṣṭraṃ maṇḍalaṃ, kṣitipo rājā, eṣāṃ svakīyānāṃ vyathāsu nādhyeyam | yānaṃ hastyādi, āyatanaṃ vadhasthānaṃ, āhavaḥ saṃgrāmaḥ | mahotsavaḥ śakradhvajotthānādi, utpātāścautpātikā bhūkampādayaḥ | yeṣu viprā nādhīyata ityanena sūtakāṣṭakādīnāṃ grahaṇaṃ; yadyapi yeṣu viprā nādhīyata ityanena sarvaṃ labhyate, tathā'pi śāstrasthānadhyāyakathane nyūnatāparihārārthamanadhyāyakathanaṃ; sarvākathanaṃ tu vistarabhayāt | anadhyāyādhyayanena ca vidyā tatphalānadhigamā bhavati, anyo viśeṣaḥ śāstrāntaraprasiddho jñeyaḥ |
iti śrīcakrapāṇidattaviracitāyāṃ suśrutatātparyadīpikāyāṃ bhānumatyāṃ śiṣyopanayanīyo nāma dvitīyo'dhyāyaḥ |
tṛtīyo'dhyāyaḥ |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit