The Compendium of Suśruta 23.8
Bhānumatī 23.8
- Language
- Sanskrit
23.8
idānīṃ vraṇaduṣṭiṃ srāvakāraṇatayā'bhidhāya prakṛtān srāvānāha-ata ityādi | atra sarvaśabdastvāgantostathā vāstubhedakṛtasya tathā doṣakṛtasya vakṣyamāṇasrāvasya grahaṇārtham | tatra ghṛṣṭāsu chinnāsvityāgantoḥ | bhinnāsviti svayaṃ śārīravraṇabhinnāsu yatnavidāritāsu vā | atra salilaprakāśatā srāvasya tvacāsamudakasya rasasya vā''dhāratayā | māṃsagate'pyāgantau sarpiḥprakāśatā srāvasya, śeṣaṃ tu nijasya vadanti | snāyugatasrāva evaṃvarṇo jñeyaḥ | evamanyatrāpi viśeṣānabhidhāne sādhāraṇatvaṃ srāvasya jñeyam | sandhigataḥ pūrvoddiṣṭo'pyasthrāmeva sandhirūpatayā'sthigatāt paścāducyate | asthigate śuktidhautatvaṃ tathā'sthisārasravaṇaṃ ca doṣakṛtaṃ, śeṣastu srāvaḥ sādhāraṇaḥ | śuktidhautamiti mayūrādipāṭhāt pūrvanipātādyatyayena dhautaśuktivadityarthaḥ | avalambīti avalambanaśīlaḥ | unmathita iti raktādimathita iva | koṣṭhagatastu yathāpratyāsatti purīṣādi sravati | atra raktasrutiḥ koṣṭhāśrayaplīhādhiṣṭhānatayā, udakasrāvastu upayuktapānīyasya saraṇātmakatvaprabhāvāt | marmaṇāṃ tvagādyavyatirekāt tvaggatādisrāveṇaiva tvagādimarmasrāvagrahaṇamāha-marmagatāstvityādi | tvagādyāśrayāṇāmāśrayaprabhāvakṛtasrāvaviśeṣamabhidhāya doṣaviśeṣeṇa teṣveva srāvaviśeṣānāha-tatra tvagādītyādi | yathākramamiti yathāsaṃkhyam | atra marmavarjiteṣu tvagādiṣu saptasu yathākramaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātānāṃ saptasaptāsrāvā yathoktā bhavanti; śoṇite tu yaddvisravamadhikamuktaṃ tat sarvalagāyāśrayānugāmi | anye tu yathāsaṃkhyamatra necchanti | saṃnipāteneha ye nārikelādivarṇā uktāste vikṛtiviṣamasamavāyakṛtā jñeyāḥ; anyathā hi vātādikṛtavarṇamelakenaiva saṃnipātavarṇo'pyuktaḥ syāt |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit