The Compendium of Suśruta 24.21
Bhānumatī 24.21
- Language
- Sanskrit
24.21
kṛtyākṛtyabhedamabhidhāya prakṛtasya śuddhasya tathā rohato rūḍhasya ca krameṇa lakṣaṇānyāhatribhirdoṣairityādi | doṣairiti doṣakāryaiḥ srāvavarṇādibhiḥ; kiṃvā doṣatrayakāryagandhādiviraheṇa na vātādidoṣatrayāṇāṃ kramaṇaṃ bhavati, śoṇitaṃ tu pittaliṅgatayaiva gṛhītamiti sūktaṃ-tribhirdoṣairiti | ye tu 'tribhirdvandvaiḥ' iti paṭhanti, tanmate'pi dvandvasya duḥkhakāraṇatayā doṣā eva dvandvā iti vyākhyeyaṃ; śītoṣṇādidvandvānāṃ tu bahutvena tritvenāgrahaṇāmiti tadvyākhyānaṃ neṣyate | śyāvauṣṭhatvamatra rohanmāṃsasya kaṣāyādiyogāt, na vātaduṣṭyā | vraṇarohanmāṃsāṅkurāḥ piḍakāḥ | avedana iti vātādivedanāśūnyatayā; sāmānyavraṇavedanā tu vraṇapraśame 'arujaṃ' ityanena vaktavyā vidyamānā'pyalpatayā na vyapadiśyate | sama iti nimnonnatarahitaḥ | rohadvraṇe kapotavarṇaḥ pāṇḍudhūsaraḥ | cipiṭikā carmacelikā, sā ca viśuṣyamāṇatvādeva vraṇasya bhavati | rūḍhalakṣaṇe rūḍhavartmānamiti rūḍhamāṃsaṃ, rūḍhavraṇasthānamiti yāvat | agranthiāmiti anucchūnadṛḍhamāṃsam | samatalamirita nimnonnatatayā samaṃ talena karasyeti samatalaḥ || 18-21 || iti śrīcakrapāṇidattaviracitāyāṃ suśrutatātparyadīpikāyāṃ bhānumatyāṃ sūtrasthāne kṛtyākṛtyavidhirnāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ |
23 ||
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit