Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 30.40

Bhānumatī 30.40

Language
Sanskrit

30.40

aviparītadūtaprasaṅgādaviparītameva tāvannimittādi darśayannāha - māṃsetyādi | māṃsamiti apakvaṃ māṃsam, udakumbhaṃ ca udakapūrṇaḥ kumbhaḥ; taduktaṃ carake- “ratnānāṃ pūrṇakumbhānāṃ” ( ca. iṃ. a. 12 ) ityādi | kecidudakārthacalitariktakumbhamapyatrecchanti | uktaṃ hi nimittagranthe- “cikitsakasya caurasya tathaivādhyayanārthinaḥ | praśasto yadi dṛśyeta jalārthe riktako ghaṭaḥ” iti | vardhamānā iti śarāvāḥ, te ca khalaṅkṛtā iti ālepādinā maṇḍitāḥ | kecidalaṅkṛtā iti kanyāviśeṣaṇaṃ vadanti; anye laṅkāropitaṃ kumāraṃ kumārīṃ vā vardhamānamāhuḥ | modakāstilamodakādayaḥ | hiraṇyaṃ suvarṇam | akṣatam akṣatayavādi | sumanaḥ puṣpam | cāṣaḥ suvarṇāvṛtaḥ pakṣiviśeṣaḥ | brahmādibhiḥ pratyekaṃ svanaśabdaḥ saṃbadhyate | brahmasvano vedadhvaniḥ, puṇyāhaśabdo maṅgalārthaḥ praṇavādidhvaniḥ | heṣitaṃ turagāṇāṃ, gajabṛṃhitaṃ gajakaṇṭharavaḥ | mantretyādi śakunanidarśanam | dikṣu śāntāsviti pūrvāsūttarāsu ca | caityo grāmapradhānataruḥ | dikṣu dīptāsviti āgneya-yāmyanairṛtīṣu | puṃsaṃjñā iti puṃśabdābhidheyāḥ haṃsakāraṇḍavādayaḥ | evaṃ kokilādayaḥ strīsaṃjñāḥ | dakṣiṇādityādinā aviparītanimittakathanam | dakṣiṇād vāmagamanaṃ praśastamiti śvaśṛgālayormārgacchedaṃ kṛtvā'pi ca gamanaṃ praśastamityarthaḥ | cāṣakukuṭayornaivaṃ vāmāddakṣiṇagamanaṃ praśastamityarthaḥ | nobhayamiti dakṣiṇagamanaṃ vāmagamanaṃ vā na praśastamityarthaḥ | rūkṣāṇāmiti purāṇānāṃ, kecidatra sthāne 'śuṣkāṇāṃ' iti paṭhanti || 27-40 ||

Linked texts (1)