The Compendium of Suśruta 37.9

37.9

śaṇetyādinā vraṇaśothapācanamāha | atasī 'tisī' iti khyātā | kiṇvaṃ surābījam | uṣṇāni dravyāṇīti agurukuṣṭhādīnyuṣṇavīryāṇi | atra saktavo yadyapi śītāstathā'pi dravyāntarasaṃyogādvaṇapācanā bhavanti | yathā bhele proktaṃ—“śodhayedropayeccaiva yuktaḥ śodhanaropaṇaiḥ” iti | saktūnāṃ ca svatantre “dadhicukrasurāśukta” ( ci. a. 1 ) ityādinā saṃyuktasyaiva pācanatvaṃ vaktavyam; carake'pyuktaṃ - “satilā sātasībījadadhyamlā saktupiṇḍikā” ( ca. ci. a. 25 ) iti | tathā śītatve'pi saktūnāṃ vraṇapācanaśaktirācāryavacanādevonnīyate | bhavati hi viṣayabhede bhinnaśaktitvaṃ, yathā—kāñjikasyoṣṇasyāpi tattvataḥ sparśena śītatvaṃ, tathā tilasya kaphapittakarasyāpi vraṇaviṣaye tridoṣaharatvaṃ; yaduktaṃ - “sa mādhuryāttathaivauṣṇyāt snehāccānilanāśanaḥ | kaṣāyabhāvānmādhuryāttiktatvāccāpi pittanut || auṣṇyāt kaṣāyabhāvācca tiktatvācca kaphe hitaḥ” ( ci. a. 1 ) iti |