The Compendium of Suśruta 40.5

40.5

vidārigandhetyādi | atra gaṇeṣu yannāma prasiddhaṃ tanna vyākaraṇīyam, anyattu vyākartavyam | vidārigandhā śālaparṇī | vidārī vidārīkandaḥ, sa dvividhaḥ - eko dīrghakando bahukṣīraḥ kṣīravidārīti vyavahriyate; anyo hastipādako'lpakṣīraḥ | sahadevā daṇḍotpalā nīlapuṣpā | viśvadevā śvetapuṣpā daṇḍotpalā, nāgabaletyanye | mahāsahā māṣaparṇī | kṣudrasahā mudgaparṇī | dve bṛhatyāvityekā bṛhataphalā, aparā lalpaphalā | vṛścikālī vṛścikaparṇī | ṛṣabhī śūkaśimbī | śṛgālavinnāṃ ye paṭhanti te tāṃ siṃhapucchīṃ vadanti | asya gaṇasya saṃjñāṃ guṇaṃ cāha - vidārigandhādiriti; gaṇasaṃjñā ca śāstre vyavahārārthaṃ, yadvakṣyati- “vidārigandhādikṛtaṃ ghṛtaṃ” ityādi bahu tatprayogaṃ śāstraprayogeṣu | yatrāpi gaṇe śāstre vyavahāro nāsti arkādigaṇādau tatra vaidyavyavahārārthaṃ gaṇasaṃjñā jñeyā; yathā carake pañcakaghṛtādisaṃjñā vaidyavyavahāramātrā kevalā kṛtā | eṣāṃ ca gaṇānāṃ yathāyogaṃ svarasakalkakvāthaghṛtādinā prayogo jñeyaḥ |