Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 48.5

Bhānumatī 48.5

Language
Sanskrit

48.5

madhurādikāraṇaṃ sthānaviśeṣamekīyamatamupanyasya dūṣayati-tatretyādi | ekīyamatāsamyaktve hetumāha-pṛthivyādīnāmityādi | udakarasa iti nadyādisthānagatodakagatamadhurādirasaḥ, sa pṛthivyādīnāmutkarṣāpakarṣakṛtena saṃyogaviśeṣeṇānyonyānupraveśakṛto yasmādbhavati ato na viśeṣavān pṛthivīkāraṇaka ityarthaḥ | anupraveśakṛto bhavatīti anupraveśakāraṇako bhavati | etameva kāraṇaviśeṣaṃ madhurādāvāha-tatretyādi | etat sarvaṃ rasaviśeṣavijñānīya eva vyāhṛtaṃ teneha na vyākriyate | tatroktamapi caitat punaḥ prakaraṇāgatatvājalaviśeṣarasahetutayocyate iti na punaruktam | yaducyate-"prakramārthagato vādo
na yāti punaruktatām” iti | kecittu ‘pṛthivīguṇabhūyiṣṭhāyāṃ amlaṃ lavaṇaṃ ca’ iti paṭhanti; tannātisaṃgatārtham | bhūmigatasyāpi jalasyopādānārthamavyaktarasatāṃ sakāraṇamāha—ākāśetyādi | avyaktamākāśamiti kevalamākāśamantarīkṣe iva toye'vyaktarasakāraṇamityarthaḥ | ata iti vakṣyamāṇāvyaktarasatvāditi hetoḥ | prādhānyamāha— tat peyamityādi |

Linked texts (1)