The Compendium of Suśruta 5.3
Bhānumatī 5.3
- Language
- Sanskrit
5.3
karmājñāne sati tadagropaharaṇājñānāt sāmānyato yāvatsaṃbhāvi karmāha- trividhaṃ karmetyādi | atra pradhānatvena vaktavyavraṇaviṣaye pūrvakarma laṅghanādi virekāntaṃ, pradhānakarma pāṭanaśodhanādikaṃ, balavarṇāgnijananaṃ pūrvakṛtakarmanirvāhārthaṃ paścātkarma | taduktaṃ kaiścit— "laṅghanādi virekāntaṃ pūrvakarma vraṇasya tu | pāṭanaṃ ropaṇaṃ yacca pradhānaṃ karma tat smṛtam || balavarṇāgnikāryaṃ tu paścātkarma samādiśet ||" iti | kiṃ tu vraṇaśothapraśamāya kriyamāṇaṃ laṅghanādi pradhānakarmaiva, tasyāmavasthāyāṃ pradhānakarmopakārakaṃ pūrvakarma bhavati; yathā vamanādau snehasvedādi doṣavilayanādikartṛtayā pradhānavamanādikarmopakārakaṃ bhavati; yathā peyādiṃ śodhanakṛtakāryanirvāhaka tayā paścātkarma bhavati | vraṇe tu pāṭane pradhānakarmaṇi kartavye pācanaṃ pāṭanopakāritayā pūrvakarmeti yuktaṃ; vacanaṃ hi—"tasyopanāhaiḥ pakvasya pāṭanaṃ hitamucyate” iti | evamanyadapi pradhānakarmopakārakaṃ pūrvakarmodāhāryam | tat trividhaṃ karmottaraṃ bahu vaktavyatvānneha vaktavyamityāha-tadvyādhimityādi | pratiśabdo vīpsāvṛttiḥ, tena vyādhiṃ prati pratītyarthaḥ, karmapravacanīyatvādvitīyā |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit