Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 5.3

Bhānumatī 5.3

Language
Sanskrit

5.3

karmājñāne sati tadagropaharaṇājñānāt sāmānyato yāvatsaṃbhāvi karmāha- trividhaṃ karmetyādi | atra pradhānatvena vaktavyavraṇaviṣaye pūrvakarma laṅghanādi virekāntaṃ, pradhānakarma pāṭanaśodhanādikaṃ, balavarṇāgnijananaṃ pūrvakṛtakarmanirvāhārthaṃ paścātkarma | taduktaṃ kaiścit— "laṅghanādi virekāntaṃ pūrvakarma vraṇasya tu | pāṭanaṃ ropaṇaṃ yacca pradhānaṃ karma tat smṛtam || balavarṇāgnikāryaṃ tu paścātkarma samādiśet ||" iti | kiṃ tu vraṇaśothapraśamāya kriyamāṇaṃ laṅghanādi pradhānakarmaiva, tasyāmavasthāyāṃ pradhānakarmopakārakaṃ pūrvakarma bhavati; yathā vamanādau snehasvedādi doṣavilayanādikartṛtayā pradhānavamanādikarmopakārakaṃ bhavati; yathā peyādiṃ śodhanakṛtakāryanirvāhaka tayā paścātkarma bhavati | vraṇe tu pāṭa‌ne pradhānakarmaṇi kartavye pācanaṃ pāṭanopakāritayā pūrvakarmeti yuktaṃ; vacanaṃ hi—"tasyopanāhaiḥ pakvasya pāṭanaṃ hitamucyate” iti | evamanyadapi pradhānakarmopakārakaṃ pūrvakarmodāhāryam | tat trividhaṃ karmottaraṃ bahu vaktavyatvānneha vaktavyamityāha-tadvyādhimityādi | pratiśabdo vīpsāvṛttiḥ, tena vyādhiṃ prati pratītyarthaḥ, karmapravacanīyatvādvitīyā |

Linked texts (1)