The Compendium of Suśruta 55.158
Bhānumatī 55.158
- Language
- Sanskrit
55.158
dantaniṣpīḍita iti dantairniṣpīḍya tatkṣaṇasevitaḥ | atra "śarkarāsamavīryastu dantaniṣpīḍito rasaḥ" iti kecit paṭhanti | tanna vīryaśabdaḥ śaktivacanaḥ, tena śarkarāyāstulyaprabhāvaḥ; yathā—"kṣīraṃ dhāroṣṇamamṛtaṃ yathā" ityuktam | uktaṃ ca carake—"vṛṣyaḥ śītaḥ saraḥ snigdho bṛṃhaṇo madhuro rasaḥ | śleṣmalo bhakṣitasyekṣoryāntrikastu vidahyate" (ca. sū. a. 27) iti | tantrāntare yāntrikarase vidāhakāraṇamuktaṃ; yathā—"lagnagranthipīḍanāccaiva yāntrikastu vidahyate" iti | tathā hārīte'pyuktaṃ—"vyādhikṛt sukumāro'pi raso yantranipīḍitaḥ | saukṣmyāt spṛṣṭo'nilārkābhyāṃ bhṛśaṃ kāye vidahyate" iti | evaṃ ca yāntrikasya vidāhitvam | yattūktaṃ carake—"madhūdakasyekṣurasasya caiva pānāt śamaṃ gacchati raktapittam" (ca. ci. a. 4) iti; taddantaniṣpīḍitekṣurasaviṣayameva | satīkṣṇaḥ īṣattīkṣṇaḥ |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit