Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 55.158

Bhānumatī 55.158

Language
Sanskrit

55.158

dantaniṣpīḍita iti dantairniṣpīḍya tatkṣaṇasevitaḥ | atra "śarkarāsamavīryastu dantaniṣpīḍito rasaḥ" iti kecit paṭhanti | tanna vīryaśabdaḥ śaktivacanaḥ, tena śarkarāyāstulyaprabhāvaḥ; yathā—"kṣīraṃ dhāroṣṇamamṛtaṃ yathā" ityuktam | uktaṃ ca carake—"vṛṣyaḥ śītaḥ saraḥ snigdho bṛṃhaṇo madhuro rasaḥ | śleṣmalo bhakṣitasyekṣoryāntrikastu vidahyate" (ca. sū. a. 27) iti | tantrāntare yāntrikarase vidāhakāraṇamuktaṃ; yathā—"lagnagranthipīḍanāccaiva yāntrikastu vidahyate" iti | tathā hārīte'pyuktaṃ—"vyādhikṛt sukumāro'pi raso yantranipīḍitaḥ | saukṣmyāt spṛṣṭo'nilārkābhyāṃ bhṛśaṃ kāye vidahyate" iti | evaṃ ca yāntrikasya vidāhitvam | yattūktaṃ carake—"madhūdakasyekṣurasasya caiva pānāt śamaṃ gacchati raktapittam" (ca. ci. a. 4) iti; taddantaniṣpīḍitekṣurasaviṣayameva | satīkṣṇaḥ īṣattīkṣṇaḥ |

Linked texts (1)