The Compendium of Suśruta 67.359
Bhānumatī 67.359
- Language
- Sanskrit
67.359
snehetyādinā māṃsavyañjanavistaraḥ | māṃsasya pradigdhatvena siddhasya guṇamāha- tadevetyādi | gorasādānapramiti ādānaṃ ghanadravāvāpaḥ | tasyaiva pariśuṣkatvena siddhasya guṇamāha- pariśuṣkamityādi | anayorlakṣaṇaṃ - "siktaṃ bahughṛte bhṛṣṭaṃ muhuruṣṇāmbusecitam | jīrakādyairghanaṃ māṃsaṃ pariśuṣkaṃ taducyate || tadeva gorasādānaṃ pradigdhamiti viśrutam" iti | ativistṛtapariśuṣkasya śūlyasya prasaṅgenāśeṣaguṇamāha-tadevetyādi | tadeveti pariśuṣkameva | ‘llupḷ’ chedane, ityasmāt utpūrvād bhāvārthe ktāntādulluptaśabdo bahucchedanamāha; tena pratyavayavacchedanena piṣṭamevolluptapiṣṭaṃ; tataḥ sūdairuluptamiti bhāṣitam | 'pariśuṣkaguṇairyuktaṃ jñeyaṃ pathyatamaṃ guru' ityasya sthāne 'vahnipakvamato laghu' iti paṭhanti; tatrāta iti pariśuṣkāt | etaccolluptamagnau bharjyate, tasyaivāṅgārapācanādiviśeṣeṇa guṇamāha—tadevetyādi | śūlikāprotamiti lohādiśalākāropitapariśuṣkād gurorgurutaraṃ kiṃcid snehādipradigdhatvādeva | aparamapi ca kandupācitaṃ śūlyaṃ bhavati, tadviśeṣaguṇābhāvānna viśeṣaguṇenoktaṃ; saṃgrahe tu sarveṣāṃ tailyogāttathā ghṛtayogād guṇayogācca guṇaviśeṣapratipādake kandupācitaṃ pṛthak paṭhitameva | ulluptamityādi | tatrolluptamiti vahnipakvaṃ tadevolluptetyādinoktam, ulluptapiṇḍakameva kandupācitaṃ; kandurvahnisyānaviśeṣaḥ | tatra sthālīpācitamanuluptapariśuṣkaṃ tathā pradigdhaṃ ca pūrvameva nirdiṣṭam | śūlyaṃ yaccānyadīdṛśamityanenāpare'pi sūprasiddhāḥ prakārā gṛhyante | tathaiṣāṃ sarveṣāṃ tailayogakṛtaṃ guṇamāha—māṃsaṃ yattailetyādi | laghvagnītyādinā ghṛtayogakṛto guṇa ucyate || 352-359 ||
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit