Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 69.535

Bhānumatī 69.535

Language
Sanskrit

69.535

bhojanopari sāyaṃ bhojanasyāpyadhyaśanabhāvaprasaktiṃ nirākurvannāha - divetyādi | divā vibuddha iti rasaprabhāvāt puṇḍarīkavadvibuddhe hṛdaye | jāgrata ityanena jāgrato'pi hṛdayaṃ vibuddhaṃ vikasitaṃ sphuṭasrotoskaṃ bhavati; ataścāhi svadhātuśarīraṃ bhavati | kledo hi sroto'varodhādanirgacchaduṣmaṇā tāpādbhavati | tataḥ aklinnadhātutvāt | niśīti sāyam | ajīrṇa ityapakke'pi prātarāśe hitaṃ bhavati | atra carakaḥ "prātarāśe tvajīrṇe'pi sāyamāśo na duṣyati|" (ca. ci. a. 15) ityādi | etadviparyayeṇa doṣotpattimāhahṛdītyādi | rātrāviti rātrisvabhāvāt | saṃmīlita iti saṃkucite hṛdi | punastasya viśeṣataḥ saṃmīlanaṃ supte hṛdīti yojyaṃ; tenātra svāpo'pi sroto'varodhakāraṇamiti darśitam | klinnāḥ kledavantaḥ visrastā iti nikhilā dhātavo yasmin tat tathā | tatreti dināntarakṛtāhāre'jīrṇe | diveti dināntare na hitamannam | atra carakaḥ- "rātrau tu hṛdaye mlāne saṃvṛteṣvayaneṣu ca | koṣṭhe yānti parikledaṃ saṃvṛte dehadhātavaḥ || klinneṣvanyadapakkeṣu teṣvāsiktaṃ praduṣyati | vidagdhepu payaḥsvandyat payastṛṣṇedhvivārpitam" (ca. ci. a. 15) iti |

Linked texts (1)