The Compendium of Suśruta 9.3
Bhānumatī 9.3
- Language
- Sanskrit
9.3
adhigataśāstrārthamapītyādi | apiśabdena yogyāyā avaśyakartavyatāmāha | chedyādiṣvityatrādiśabdena prakāravācinā bhedyādīnāṃ śastrakarmaṇāṃ grahaṇam | snehādiṣvityatrādiśabdena prakāravācinā svedavastivamanādīnāṃ grahaṇam | yogyāṃ kārayedityasyaivārthaṃ vyākaroti—karmapathamupadiśediti | karmaṇo'pekṣitanairujyasādhakasya chedyādeḥ snehādeśca panthā iva panthāḥ apekṣitasādhyaprāptyupāyaḥ, tamupadiśet 'śiṣyāya' iti śeṣaḥ | etena, evamevaṃ chedyādayaḥ kartavyā iti vakṣyamāṇayogyāviṣaye śiṣyapravartanaṃ yogyākārakatvaṃ guroriti phalati | yogyāphalameva vyatireke phalālābhenāha—subahuśruto'pītyādi | suḥ pūjāyāṃ, yogāya samyagyogāya prabhavatīti yogyaḥ, tadviruddho'yogyaḥ | etena cākṛtakarmaṇaḥ karmasamārambhe'paṭutvaṃ lokasiddhameva darśitaṃ bhavati; kiṃvā yogyāṃ kārayecchedyādiṣviti cchedaḥ | ādiśabdena prakāravācinā bhedyādīnāṃ bandhayantrapraṇidhānādīnāṃ ca yogyābhyāsānāṃ sarveṣāmeva grahaṇam | snehādiṣvityanena ca yogyāyā aviṣayāḥ snehapānavamanavirecanādayaḥ śikṣāviṣayaprastāvāducyante | snehapāne hi na kriyābhyāsarūpā yogyā samyagasti; śarīravyādhideśakālādyapekṣā tu yojanā tatra sādhanāṅgamasti; atastadupadeśārthamāha—snehādiṣu karmapathamupadiśediti | karma cikitsā snehaprayogādirūpā; tatpathamiti tadupāyamupadiśedityarthaḥ | etacca prastāvagatamuktaṃ; tena subahuśruto'pītyādinā yogyaiva prakṛtā ucyata iti saṅgataṃ bhavati | chedyaviśeṣā gotīrthalāṅgalādayaḥ | utkartanam ūrdhvacchedanam | dṛtiścarmapuṭakaḥ | pustamayo vastrādiracitaḥ puruṣaḥ |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit