Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 129.27

Nibandhasaṅgraha 129.27

Language
Sanskrit

129.27

candanāguruṇītyādi | tilaparṇikaṃ 'hulahula' iti loke, gayī tu tailaparṇika saralarasa nevanītakhoṭiriti prasiddha,
naladamuśīrabhedaḥ lāmajjakaṃ, bhadraśriyaṃ śvetacandanaṃ, yavaphalā dugdhikrā, nīlī nīlāñjanikā śārada phala, sugandhikā sarpasugandhā, kāleyakaṃ pītacandanaṃ, jaṭā dvitīyā māṃsī, punnāgaḥ svanāmaprasiddha, elā sthūlailā, elavālukaṃ svanāmaprasiddhaṃ, dhyāmakaṃ kattṛṇaṃ, toyaṃ bālaka, hareṇuḥ reṇukā, kṣudrailā sūkṣmailā, kuṭannaṭa vanyaka phaṇīmadanaka iti loke, śilāpuṣpaṃ śilā mana śilā, puṣpa puṣpakāsīsa, kālānusārivā tagarabheda, kāśmarī śrīparṇā, śītaśivaṃ karpūra, śamītyapare, somarājī bākucī, pṛthvikā śyāmavarṇa sthūlajīraka, hiṅgupatriketyapare, śvete iti kaṭabhīdvayaṃ, śvetāmiti kecit paṭhanti tatra śvetā vacā, sthauṇeyaṃ granthiparṇaka, lavaṇāni pañcaiva, prasavaśabdenātra kusumāni phalāni ca grāhyāṇi prasavasyobhayavācitvāt, tṛṇaśūnyā ketakyā, mallikāyā ityapare, surasīsindhuvārābhyāṃ jātaṃ kusumamityarthaḥ, sindhuvāro nirguṇḍībhedaḥ, aśvakarṇaḥ sarjabheda, tiniśa. syandana, vimbī kundurikā, sarpākṣī raktapuṣpā pūrvadeśe prasiddhā, gandhanākulī sugandhamūlā rāsnā, śilāpuṣpamityatra tilapuṣpamiti kecit paṭhanti tacca prasiddhaṃ, tanmate śaṅgeṇādhāreṇa pañcāśīti pūryate | aṣṭau lavaṇānīti jejjaṭācārye, tannecchati gayī, yata pañcāśīteraṅgānāmādhikyaṃ syāt | 'kumudotpalapadmāni puṣpaṃ vā'pi tathā'rkajaṃ' ityatra sthāne 'pāṭalākāśmarīśeluśirīṣaprasavāni ca' iti gayadāsācārya paṭhati | eṣo'gnikalpamityādi | eṣo'gada, agnikalpaṃ durvāra viṣaṃ vāsukerapi kruddhasya amitatejaso nāgapate prasabhaṃ haṭhena hanyāditi sabandha | rājā'gadānā sarveṣā rājño haste bhavet sadeti yato'yaṃ sarvāṃgadānā rājā ata eva rājño haste sadā nityaṃ bhavitumarhati, tena hastasthitāgadena pāṇinā spṛṣṭamannapānaṃ nirviṣaṃ bhavati, hastasthāpanaprayojanamidam | snātānulipta ityādi | snānānulepanābhyā vaśīkaraṇam || 14-27 ||

Linked texts (1)