The Compendium of Suśruta 129.7
Nibandhasaṅgraha 129.7
- Language
- Sanskrit
129.7
dhāvāśvakarṇādīnāmityādi | aśvakarṇaḥ prasiddha eva, tiniśaḥ syandanaḥ, pāṭalā vidrumaḥ, pāribhadro nimbaḥ, pāribhadro raktakusumaḥ mandāro mandāravṛkṣaḥ iti, kṣīrivṛkṣānapīti pṛthvīdharaḥ, kakubhaḥ sādaḍo'rjunaviśeṣaḥ, sapepaḥ śālaḥ sa ca prasiddho nadyāṃviśeṣaḥ, kapītano varvarulaḥ, śleṣmātako bahavāraḥ, pragrahaḥ nimbālkaḥ, mahāvṛkṣaḥ snuhī, āruṣkaro bhallātakaḥ, madhukaṃ yaṣṭyāhvaṃ, madhuśigruḥ lālaśobhāñjanaḥ, sālo'nyo hrādakavṛkṣaḥ bhāve prasiddhaḥ 'sākhū' iti loke, gojihvā goībhā, bhūrjaoṣadhipātraṃ, gopaghoṇṭā ghaṇṭīṭī, arimedo viṭkhadiraḥ, eṣāṃ dhavādīnāmarimedāntānāṃ bhasma vṛkṣakāṣṭhānāṃ bhasma aninā kṛtānāṃ bhasmānyāhṛtya gavāṃ mūtreṇa parisrāvya gavāṃ mūtraiḥ kṣālya parisrāvya darbhahastinā'ntargatāni gandhīni rodhayet, vipacet sādhayet, tāvadyāvadakṣāro rasaḥ picchilaśca bhavati | dadyāccātretyādi | mūlaṃ pippalīmūlaṃ, varāṅgaṃ valkaṃ (tvacaḥ), tatra dvitīyasya sthūlā tvak yo dhāmbastasyābhāve'nye, cocaṃ tajjātīyā dhānyā utpattitastviā, somaḥ somalatā 'somavallī' bākucī, guhā śālaparṇī, hrā bāhrīkaṃ, niculato jalavetamaḥ, vañjulastagaraḥ, āvarjyāntāheturgodhāna eraṇḍaḥ, putraśreṇī pṛśnaparṇī, tuṇḍikaḥ śyonākaḥ, evālukaṃ sanāmaprasiddhaṃ, nāgadantī indravāruṇībhedaḥ, tejastvātsarvagate tu unnīḥ eṣāṃ pippalyādīnāṃ cūrṇāni lohānāṃ na sarveṣāṃ davānāmeva kṣāro'yam vigatāntamārgena, adya asmin kṣārodake, dadyānnikṣipedityarthaḥ | tadanu punarvevanedu yāvadāntritaṃ nātisāndraṃ na bhāti | gavāṃmūtrastu śirīṣapicumardakumbhārūramaputredhurān parivrajya tigdheya parṭī; pippalyādiṣyāvāpeṣu na bhaslimonamudvāhalapaṇakalanaṃ parihṛtya triṃśadvavyāṇi paṭhanti || 3-7 ||
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit