The Compendium of Suśruta 131.24
Nibandhasaṅgraha 131.24
- Language
- Sanskrit
131.24
idānī kīṭadehacūrṇānā nānauṣadhayogāttathā'nulepanato'pi garatvamāha-yogairityādi | athālmvbāyanokta kīṭānā sāmānyajñānopāyo likhyate, - "kṛṣṇābhirbindulekhābhi pakṣe pādai-
rmukhairnakhai | śūkai kaṇṭakalāṅgūlai saṃliṅge pakṣāṃromabhi | svanaiḥ pramāṇe saṃsthānairliṅgaiścāpi śarīragai | viṣavīryaiśca kīṭānā rūpajñānaṃ vibhāvyate" - iti | tathā katicit kīṭā viśiṣṭākṛtivarṇādibhistaduktā eva likhyante, - "ajāpratimarūpo ya. śukahīnastvaromaśa | sita śarakulīrastu śveucūrṇaviṣa smṛta || gairikāmo mahākīṭa sapa Bartheto kauṇḍinya iti sa smṛta || kuraṇṭapuṣpavarṇāma. sapakṣā mārjitodara | tuṇḍaśūkaviṣa kīṭa koṣṭhāgārīti sajñita || lākṣārudhiravarṇāma śvetavinduvicitrita | kṣudrako hyagnisaṃkāśo bhrājate niśi cāmivat || kīṭa khadyota ityukto daṣṭastenāpi dahyate | daṃṣṭrāviṣa śvetavindu sapakṣaka ṣaṭpada khaga || sa tu vai śambūko nāma kālaka saptamaṇḍalaḥ | catuppa.do dīrghapatra ullalāṭo bahupraja || vṛkṣālayo dantaviṣa kṛkalāsa iti smṛta | candrāmaḥ kṛkalāso'nyastadvedastu trikaṇṭaka "-iti | teṣā na kevalaṃ niyamena śūkādidaṃśena viṣaprādurbhāva, kintarhi abhyavahāracūrṇānulepanaiśca dūṣīviṣaliṅgaprādurbhāva ityāha,- "yaścaitānatti cūrṇarvā cūrṇayate lipyate'thavā | mūtrādibhistasya dūṣīviṣaliṅgaṃ samādiśet”- iti | jejjaṭagayadāsāvatra āpātanikāpūrvakaṃ pāṭhaṃ paṭhata, saca vartamānapustakeṣu na dṛśyate |
-
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit