The Compendium of Suśruta 147.9
Nibandhasaṅgraha 147.9
- Language
- Sanskrit
147.9
idānī yādṛśamarma vaḍiśena grāhyaṃ tādṛśaṃ nirdiśannāha— tata ityādi | parighaṭṭita cālitam | arma yatra valījātāmityādi | yatra yasmin pradeśe arma jātavalīkaṃ syāttatra pradeśe etadarma vaḍiśena lagayet saṃyojayet grāhayedityartha | mucuṇḍyetyādi |—tadanantaraṃ vaḍiśa mucuṇḍyā tarjanyaṅguṣṭhasandaṃśenādāya gṛhītvā samyagyogenotkṣepayet | sūcīsūtreṇa vā punareti mucuṇḍyā vaḍiśotkṣepānantara praṇihitaṃ sasūtrasūcīsūtreṇa tadarma utkṣipet | na cotthāpayatetyādi |— utthāpayatā vedhena kṣipraṃ sahasā tadarmārtyunnataṃ na kārya, truṭanabhayāt | vartmanī grāhayediti ūrdhva sthita vartma ūrdhvamākṛṣya grāhayet, adha sthitamadha evākṛṣya grāhayedityarthaḥ | tata praśithilībhūtamityādi |—praśithilībhūtaṃ vimuktanayanagolaṃkāniṣpam | tribhirvaḍiśādibhirnatvekena, truṭanabhayāt, vilambitaṃ vigrepeṇa lambitaṃ śṛtamityartha | ullikhannityādi— ullikhan ūrdhvamevādha sthitaṃ kurvan | pariśodhayet sarvata unmūlayet 'armasantāna' iti śeṣa | kanīnakopānta kanīnaka samīpa, kanīnakaśca nāsāsamīpastho'kṣisandhi. | chindyāditi kriyāsau-
karyārtha vaḍiśamapakṛpya praṇihitasūcīsūtreṇāvalambyārma chinyādityartha | nātikanīnakamiti atikrāntakanīnakaṃ yathā na syāttathā chindyādityartha | caturbhāgasthite iti akṣigolakasyoparitane māṃse caturthāṃgena sthite ityartha, nāntike | vyāpātta vyāpadam, ṛcchati prāpnotītyartha | kanīnakavadhādityādi aticchedāt kanīnakavadha. | aśraṃ raktam | nāḍīti nāḍīvraṇa | apiśabdādbhedanā ca | hīnacchedāt ki syādityāha-vṛddhirmādhagacchati, 'arma' iti śeṣa |
-
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit