The Compendium of Suśruta 172.37
Nibandhasaṅgraha 172.37
- Language
- Sanskrit
172.37
ekaikadoṣajaṃ jvaramabhidhāya sānnipātikamāha — nidrānāśa ityādi | bhramaścakrārūḍhasyeva bhramaṇam | tandrālakṣaṇamucyate “indriyārtheṣvasaṃvittirgauravaṃ jṛmbhaṇaṃ klama | nidrātaṃsyeva yasyehā tasya tandrāṃ vinirdiśet” — iti | suptāṅgatā gātrāṇā sparśājñatā, moho'tra mūrcchā, mada pūgaphaleneva mattatā, stambha stabdhatā | unmādo mānaso vikāra. | rasanā jihvā, paruṣā karkaśā | sandhimūrdhāsthijā ruja iti sandhirujā mūrvarujā asthirujā ca, anye sandhyādisthāne 'loṭhana śiraso rujā' iti paṭhanti, loṭhanaṃ śiraso vidhūnanam | nirbhugne kuṭile, kaluṣe maline | śabdaruganvitau śabdānvitau ruganvitau ca karṇau bhavataḥ | pralāpo'sambaddhabhāṣaṇam | srotasā mukhanāsādisnendvāṇām | kūjanamavyaktābdotthāna kaṇṭhe | cetanācyuti cittanāśa | alpaśa sucirāt, srutiriti alpamalpaṃ kṛtvā cirakālena ni saratītyartha || 35-37 ||—
nidrānāśa ityādipāṭhena vikṛtiviṣamasamavetasya sannipātasya lakṣaṇamabhidhāya prakṛtisamasamavetasya lakṣaṇamāha — sarvaje ityādi | sarvadoṣaje sarvaliṅgāni pratyekavātādijvaroktalakṣaṇāni ||—
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit