Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 174.179

Nibandhasaṅgraha 174.179

Language
Sanskrit

174.179

ata ūrdhvaṃ grahaṇīrogacikitsitamāha— yathetyādi | doṣocchrayo doṣodrekaḥ | tasyeti grahaṇīrogiṇaḥ | tatra yathādoṣocchrayaṃ viśuddhasyeti vātodreke nirūheṇa, pittodreke virekeṇa, kaphodreke vamanena | yathākramamiti yathāsvaṃ śuddhiprakaraṇoktakrameṇetyartha | peyādimityādiśabdādvilepīyūṣamudgodanādikam | vitaret dadyāt | samyak yathoktam | dīpanīyopasambhṛtamiti pañcakolāgnipradīpanīyadravyayuktam | 'yathādoṣocchrayaṃ' ityatrānye 'yathādoṣavalaṃ' iti paṭhanti, tatra doṣabalānatikrameṇa viśuddhasyetyarthaḥ | tata ityādi tata iti peyādikramānantaram | pācanasaṃgrāhidīpanīyagaṇatrayamiti gaṇaśabdaḥ pratyeka saṃbadhyate, tena pācanadravyagaṇo haridrādi, saṃgrāhogaṇo'mbaṣṭhādi., dīpanīyagaṇa pippalyādi, etadgaṇatraya doṣakālasātmyādyapekṣayā surāriṣṭādibhistatkrāntai prātaḥ pibedityarthaḥ | takreṇa cetyādi saṃgrāhidīpanīyalaghutvāt "ekā śāntiranekasya" iti vacanāt | kriyādiknī kriyā'trāpi karaṇīyetyāha-krimītyādi | atreti grahaṇīroge | avacārayet prayojayet | nanu grahaṇīrogo vātādibhedena caturvidha prokta, tatkathaṃ cikitsita tathā noktaṃ? ucyate—yathādoṣocchrayamityatrāpyanuvartanīyam, tena krimyādiknī kriyā yathādoṣocchrayamavacārayediti na doṣa | hiṅgvādicūrṇādikaṃ grahaṇyāmapyatidiśannāha-cūrṇamityādi | hiṅgvādicūrṇaṃ mahāvātavyādhyuktaṃ, ghṛtaṃ vā plīhanāśanamiti ṣaṭpalādikaṃ, avacārayedityatrāpi saṃbadhyate || 178-180 ||-

Linked texts (1)