Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 174.7

Nibandhasaṅgraha 174.7

Language
Sanskrit

174.7

idānīmatīsārāṇā sakhyāmāha—ekaikaśa ityādi | saṃkhyeyanirdeśādeva sakhyāyā labdhāyā ṣaṣṭha iti sakhyākaraṇaṃ niyamārthaṃ, tena dvandvajā atīsārā na bhavanti, vyādhisvabhāvāditi sūcitam | ye'nye tantrāntarīyā vātādibhirvyastai samastaiśca catvāro, bhayaśokābhyā ca dvau, ityanayā paripāṭyā ṣaṭtva manyante, teṣāmīdṛśo'bhiprāya – āmajo'tīsāra sannipātaje'varuddha, ‘āmājīrṇāt pradrutā kṣobhayanta’ ityuktatvāt | kaiściddārītādibhirdvandvajādibhedena bahavo'tisārā paṭhitā', te dhanvantareranabhimatā, atastanniṣedhārthamāha-kecit prāhurityādi | kecinnekarūpaprakāramatīsāramāhu, kuta 1dvandvajaraktātīsārādibhedena bahuprakāratvāt, kāśirājaśca tamatīsārameva dvandvajādibhedena bahuprakāramiti hetornaivāvocat, ko'sau heturyadvaśādanantaprakāraṃ taṃ nāvocadityāha-doṣāvasthā ityādi, doṣāvasthā āmapakvaktādyā, tasyātīsāriṇa, kāle kāle sve sve kāle, tatra prathamā āmāvasthā, tata pakvāvasthā, tathā pittātīsāre pittalasevanādraktātīsabhāvasthā bhavati, evamekadoṣāvasthe'pyatīsāre doṣāntarānubandhena dvandvajābhāsatā jñeyā | etenaitaduktamatīsāra ṣaṭprakāra eva, yāśca āmapakvaktyānyadoṣānubandhādyāstatrānekaprakārā avasthāstā doṣāṇāmevetyartha |
-

Linked texts (1)