Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 185.6

Nibandhasaṅgraha 185.6

Language
Sanskrit

185.6

hikkānā svarūpa niruktiṃ cāha - muhurityādi | vāyuratra sodāna prāṇa ityāhu | muhurmuhurudeti ūrdhvameti | sasvana. śabdavān | ūrdhvagattimeva viśinaṣṭi - yakṛdityādi | atra hviho hasvekāratvaṃ chando'nurovāt | mukhāditi lyablope pañcamī, tena yakṛtplīhāntrāṇi mukhamānīya ni kṣipan ni sārayannityartha | mukhādicetyādi mukhaśabdena prāṇodakānnavāhīni srotāsi lamyante | ukta ca, - 'prāṇodakānnavāhīni srotāṃsi vihato'nila' iti | sa ghoṣavānityādinā hikkānirukti | yata sa vāyu. ghoṣavān san āśu śīghrambhūn prāṇān hinasti tato budhai 'hikkā' ityucyate | sasvana ityanena gatatvād ghoṣavānityabhidhānaṃ niruktipradarśanārtham | hikketi niruktau pṛpodarāditvādapasiddhi | hig iti kṛtvā kāyati śabdāyate iti 'hikkā' iti gāndikā |

Linked texts (1)