Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 196.6

Nibandhasaṅgraha 196.6

Language
Sanskrit

196.6

apasmārotpattikāraṇasya cittābhighātasya hetūnāha - mithyaityādi | atrāyogo lupto draṣṭavya, tena mithyāyogāyogātiyogai ; kecit mithyādiyogeti paṭhitvā ādiśabdenaiva atiyogamayogaṃ ca gṛhṇanti | indriyārthānā sparśādīnā, karmaṇā kāyavāṅgānasānām | atha śabdādīnā mithyāyogādaya. 'kathyante - tatra paruṣeṣṭavināśādiśravaṇaṃ mithyāyogaḥ, paṭahyādyatiśabdaśravaṇamatiyogaḥ, sarvaśo'śravaṇamayoga, tathā śītādisparśānāṃ vaiparītyenopasevanaṃ mithyāyoga, atiśītādīnāmatisevanamatiyogaḥ, sarvaśo'sevanamayoga, ativikṛtetādidarśanaṃ mithyāyoga, atitejasāmatidarśanamatiyoga, sarvathā'navalokana mayoga, tathā'yogyarasānāmādānaṃ mithyāyogaḥ, rasānāmatyādānamatiyoga, rasānāṃ sarvathā'nādānamayoga; pūtyādyāghrāṇaṃ mithyāyoga, atitīkṣṇādigandhānā matyāghrāṇamatiyoga, sarvago'ghrāṇamayoga, tathā kāyikakarmaṇo vyāyāmāderniṣiddhakālādiṣu sevanaṃ mithyāyogaḥ, atisevanamatiyoga, sarvaśo'nupasevanamayoga, tathā vācanikakarmaṇa paruṣānṛtādibhāṣaṇaṃ mithyāyoga, ativācanādikamatiyoga, sarvathā maunamayoga, tathā mānasakarmaṇa śokādicintanaṃ mithyāyoga, atimātracintanādikamatiyoga, sarvathācintanamayoga. | viruddhaṃ hitāhitīyoktam | malinaśabda āhāravihārābhyā sabadhyate, tatra malināhāra pūtidveṣṭāmedhyaparyuṣitā, malino vihāro dṛṣṭādṛṣṭārye rajasvalāgamanādistathā kupitairmalaistathā kupitairmalairityatra malā vātapittaśleṣmāṇo rajastamasī ca, dehamalinīkaraṇāducyante | vegetyādi | vegā viṇmūtrādīnā, teṣā vegānā nigraho dhāraṇaṃ, tatra śīlā veganigraharatā | ahitāśucibhojināmiti yadyapyeṣo'rtho viruddhamalināhārādityanenaiva prāpta, tathā'pyatyarthahetutvāpādanārthaṃ punaḥ pāṭha | rajasvalā dṛṣṭārtavām | etairhetubhiścite upahate dūṣite sati apasmāro'bhijāyate || 4-6 ||

Linked texts (1)