The Compendium of Suśruta 2.34
Nibandhasaṅgraha 2.34
- Language
- Sanskrit
2.34
eṣā prayojanaṃ darśayitumāha-ta eta ityādi | svabhāvata eveti svalakṣaṇata eva | dūṣayanti kāyadhātūncittānīti doṣā vātādaya, tadārūḍhatvācca jvarādaya | sacaya sthānavṛddhi, prakoparṇa prakopa , prakopaśabdena prakopaprasarasthānasaśrayavyaktibhedā pañcocyante, prakopa sthānādunmārgamagamanaṃ, prasara pakṣadaśaprakāro vraṇapraśne vakṣyate, jvarātīsārādīnā sāmānyalakṣaṇa vyakti , yathā santāpalakṣaṇo jvara, saraṇalakṣaṇo'tisāra ityādi, viśeṣaṇaṃ bhedaḥ, yathā-aṣṭau jvarā ityādi, praśamanaṃ praśama svayamupaśama ; hetuvyādhiviparīta karma pratīkāra , anye tu praśamapratīkārayorekārthatā manyamānā pratīkāra na paṭhanti; tanna, yasmājjvarādīnāmapyasti svabhāvopaśama , tadyathā-kaphajvarapraśamana vasante pūrvāhne ca, svabhāvena praśamastu grīṣme madhyāhne cetyādi | tasmāt praśamanapratīkārayorarthabhedo'styeva | prayojanavantaśveti cikitsopakāriṇa ityartha | tadyathā,-"lājotpalośīrakucandanāni dattvā pravāte niśi vāsayecca", tathā 'nivāte deśe nicitiṃ kṛtvā,' 'madanaphalānāmātapapariśuṣkāṇā-" ityādi prayojanaṃ jñātavyam |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit