Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 201.8

Nibandhasaṅgraha 201.8

Language
Sanskrit

201.8

kīdṛśa punarayaṃ dehaśabdābhidheya karmapuruṣa iti pūrvapratīpāditasyaiva karmapuruṣasya svarūpaṃ vācyaṃ, tatprasaṅgenāparamapi prāṇādikaṃ yattatpratipādayituṃ sukhasmaraṇārthaṃ pratipādayati-puruṣa ityādi | atraike kalāśabdena pañcabhūtāni ekādaśendriyāṇīti ṣoḍaśavikārā iti vyācakṣate, parametanyāyurvede pramāṇīkṛtatam | anye tu kalāśabdamaṅgapratyaṅgeṣvāmananti-śirogrīvāpāṇipādapārśvapṛṣṭhodarāsītyaṣṭāṅgāni, cibukanāsauṣṭhavallaṇāṅguṣṭhāṅgulipārṣṇigulphāḥ pratyaṅgānīti | svatantraparatantrābhiprāyānuvartibhirācāryai kalāśabdo guṇavācī paṭhita | te ca sarvabhūtacintāśārīroktasukhadu khecchodvegaprayatnādīn ṣoḍaśaguṇānācakṣate | catuṣpādaṃ ṣoḍaśakalaṃ bheṣajaṃ carakācāryeṇoktaṃ; tatra ṣoḍaśakalaṃ ṣoḍaśaguṇamiti vyākhyānayanti | prāṇāścaikādaśeti agniḥ somo vāyu sattvaṃ rajastama. pañcendriyāṇi bhūtātmeti prāṇā | yo'sau bhūtātmā sa eva ṣoḍaśakala, sayogina eva
prāṇyavyapadeśabhāja, ityekādaśatvam | rogāṇāṃ tu sahasraṃ yacchataṃ viśatireva ceti viśatyadhikaikādaśaśatāni rogāṇām | atra sauśrute tantre ṣaṭsthāneṣu proktā rogā' ślokairabhidhīyante |-

Linked texts (1)