Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 22.34

Nibandhasaṅgraha 22.34

Language
Sanskrit

22.34

āhāravidhi vidheyamadhikṛtyāha, — jīrṇaśālyodanamityādi | jīrṇaśālyodanamiti navadhānyaniṣedhādeva purāṇaśālirlabdhaḥ punarjīrṇagrahaṇaṃ prapurāṇaniṣedhārthaṃ, tena varṣoṣitaṃ grāhyam | dravottaramiti drava uttaro yasmin sa dravottaraḥ, dravapradhāna iti kecidvyākhyānayanti; idaṃ ca vyākhyānaṃ gayadāsācāryo na manyate, kasmāt ? vraṇināṃ toyapānaniṣedhāt | taduktaṃ “vraṇe ca madhumehe ca pānīyaṃ mandamācaret”—iti, tathā bhojo'pi “vraṇodarasthāpanāpīḍitānā pramehiṇā chardyatisāriṇāṃ ca | dravaṃ na dadyādathavā'pi koṣṇaṃ khalpaṃ hita bheṣajasaṃskṛtaṃ ca"-iti, tathā dvādaśāśanapravicāre'pi,-“praklinnadehān vraṇina. śuṣkairmehina eva ca”-iti, tasmāddvāduttaro dravottaro dravahīno mūrtapradhāna iti vyākhyeyam | jāṅgalamāsabhojanamapi ropeṇakāle dātavyaṃ, “māsa māsena vardhate” iti vacanāt | jīvantī ḍodikā, suniṣaṇṇaka. siravālikā, catuṣparṇītyanye | ghṛtabhṛṣṭairityetena ghṛtenaiva saskāro vidheyo nānyairiti | sasaindhavairiti saindhavameva lavaṇeṣu grāhyam | anyairevaṃguṇairveti khastvṛttikairgraṇyaiśca vetrāgramaṇḍūkaparṇikarkoṭa kaprabhṛtibhi | mudgādīnāṃ rasena veti śamīdhānyeṣu niṣedhavajrja mudgādayaḥ | rasena yūṣeṇa | śaktūniti yathāsātmyaṃ, yavasātmyānā yavaśaktava, śālyādisātmyānāṃ tallājāśaktava iti | vilepī khalpadravā bahusikthā | kulmāṣā yavapiṣṭamayā utkhinnāḥ || 32-34 ||—

Linked texts (1)