The Compendium of Suśruta 27.5
Nibandhasaṅgraha 27.5
- Language
- Sanskrit
27.5
teṣāṃ saptavidhavyādhīnāṃ krameṇa lakṣaṇānyāha, - tatra ādivalapravṛttā ityādi| tatra teṣu madhye, ādivalapravṛttā duṣṭaśukraśoṇitavalajātā - ke te ityāha, - ye śukraśoṇitadoṣānvayā iti; śukraśoṇitasthitavātādidoṣajanitā | tāneva nāmato darśayati, - kuṣṭhāśa. prabhṛtaya iti | prabhṛtigrahaṇāmmehakṣayādaya. | mātṛjā iti mātuḥ śoṇitajā', pitṛjāśceti pituḥ śukrajā | janmavalapravṛttā ityādi | janmabalapravṛttā iti śukraśoṇitaduṣṭiṃ vinā'pi māturapacāravalajātā ; apacāra iti duṣṭāhārācārāvapacāraḥ | mūkā avāca., minminikāḥ sānunāsikā., vāmanā atyantahrasvaśarīrāḥ | dauhṛdāpacārakṛtāśceti garbhāṇubhāvānmātuśrutyārdimāseṣvindriyārthaprārthanā dauhṛdamityācakṣate; tasyāpacārastu dauhṛdamevāpamānitaṃ, apamānitamalavdhaṃ garbhasyāhitaṃ vā | 'atra mūkaminminavāmanaprabhṛtayo jāyante' ityasyāgre keciṅgajata ityādipāṭhaṃ paṭhanti, sa ca pūrṇo na dṛśyate nivandheṣviti na likhitaḥ | tṛtīyaṃ vyādhibhedaṃ nirdeśannāha, -doṣetyādi | doṣā vātādayo rajastamasī ca, balaṃ śakti., pravṛttā jātā | ke punasta ityāhaātaṅkasamutpannā iti | ātaṅkā rogā; yathā - pratiśyāyāt kāsaḥ, kāsāt kṣaya ityādi | ete ādhyātmikā iti ete āṃdivalapravṛttā janmavalapravṛttā doṣavalapravṛttāścaya ādhyātmikā ; śarīrasthavātādiraja prabhṛtidoṣajanitatvāt |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit