Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 30.5

Nibandhasaṅgraha 30.5

Language
Sanskrit

30.5

svabhāvādihetorviṣayamāha, -tatrāśrukṣavathūdvāretyādi | tatra teṣā pañcadaśānā madhye| etairaśruprabhṛtibhi | svabhāvabalaṃ svabhāvaśakti., tataḥ pravṛttairāgatairhetubhirnayanādibhyaḥ śarīrapradeśebhyo raja prabhṛtiśalyaṃ patatītyartha. | pācanaviṣayamāha, -māṃsāvagāḍhamityādi | avagāḍhamabhyantaragatam | avidahyamānamapacyamānam | prakothāttasyeti pūtibhāvānmāsasyetyarthaḥ | bhedanadāraṇayorviṣayamāha, -pakvamityādi | pīḍanaviṣayamāha - bhinnamityādi | anirasyamānamaniṣkrāmantam | pramārjanaviṣayamāha, - aṇūnītyādi | akṣāṇi indriyāṇi | pariṣecanaṃ dhārābhiṣecanam | ādhmāpanamakṣiṣu mukhamārutasya prāpaṇam | nirdhamanaviṣayamāha, -āhāraśeṣetyādi |- bhuktānasya nāsāntarādisthitamannamāhāraśeṣaḥ | hīnānā patitānā aṣṭānāṃ śalyānāmalpāyayavā hīnāṇuśalyānyucyante | śvasana śvāsa , utkāsa utkṛṣṭaṃ kāsanam | nirdhamenniṣkāsayet | vamanapratimarśayorviṣayamāha, -annaśalyānītyādi | annaśalya vamanena patatyaṅgulipratimarśena ca; aṅgulipratimarśo'ṅgulyādigharṣaṇam | virecanaviṣayaṃ darśayannāha, - virecanai pakvāśayagatānīti | pakvāśayagatāni śalyānīti śeṣa | prakṣālanaviṣayamāha, - vraṇetyādi | vraṇadoṣa. pūya sa eva śalyaṃ, vraṇāśayagatāni śalyānīti śeṣa | pravāhaṇaviṣayamāha,vātetyādi | saṅgo'pravṛtti | cūṣaṇaviṣayamāha, - mārutetyādi | ayaskāntaviṣayamāha, - anulomamityādi | harṣaviṣayamāha,hṛdayavasthitamityādi | kecidanavabaddhaśalyamadhye bhedanadāraṇapīḍanavamanavirecanaprakṣālanāni na manyante, teṣā mate bhedanadāraṇayoravabaddhaśalyaviṣayatvaṃ, pīḍanādīnā caturṇāṃ yathāsaṃbhavamuktaṣvevāntarbhāva |

Linked texts (1)