The Compendium of Suśruta 4.34
Nibandhasaṅgraha 4.34
- Language
- Sanskrit
4.34
pratyattantraṃ pratipādya taduttaramarthavaśādāgataṃ pratipādayannāhaataḥ paramiti | ataḥ para uktasthānapañcakādanantara, svanāmnaiva svasaṃjñayaiva tantramucyate | kiṃ tadānīmasya nāma yenocyate tattannamityāha-uttaratantramiti, na śasyatantrasajñayā | kutaḥ punaraupadravikādhyāyasyottaratantrasyādau sthitasya aupadravika iti nāma kṛtamityāha-adhikṛtyetyādi | adhikṛtya aṅgīkṛtya, upadravān rogān, yasmāttantrametat uttaratantra kṛtaṃ, atastasyottaratantrasyāmlātāt prathamatalāt, aupadravika ityadhyāyau niruktyā kathyate, upadravādhikṛtatantrasya prathamatalādadhyāyasya 'aupadravika' iti nāma kṛtamityartha | sandhau vartmanītyādiṣu gatānāṃ gadānā tu prati prati samyagvijñānārthamadhyāyā iti saṃvandhaḥ | tenāyamarthaḥ - sandhigatiti sandhigatarogavijñānīyādhyāyaḥ, vartmanīti vartmagatarogavijñānīyā'dhyāya', śukre ceti śuklagatarogavijñānīyādhyāyaḥ, kṛṣṇe iti kṛṣṇagatarogavijñānīyādhyāya, sarvatreti sarvagatarogavijñānīyādhyāya., dṛṣṭiṣviti dṛṣṭigatarogavijñānīyādhyāyaḥ | paittasyetyādiṣu abhiṣyandavāraṇa iti savandhaḥ, tena paittasyeti pittābhiṣyandapratiṣedhādhyāya, ślaiṣmikasyeti śleṣmābhiṣyandapratipedhādhyāyaḥ, raudhirasyeti raktābhiṣyandapratiṣedhādhyāya lehyamadyaniṣedhau ceti lekhyarogapratiṣedhādhyāyaḥ, bhedyarogapratiṣe vādhyāya | chedayānāmiti chedyarogapratiṣedhādhyāyaḥ | vartmadṛṣṭiṣu iti vartmagatarogapratiṣe vādhyāya., dṛṣṭigatarogapratiṣedhādhyāya | abhighātaśceti nayanābhighātapratiṣedhādhyāyaḥ | karṇotthā iti karṇagatarogavijñānīyādhyāya | taccikitsitamiti
karṇagatarogapratiṣedhādhyāyaḥ | ghrāṇotthānāṃ ca vijñānamiti nāsāgatarogavijñānīyādhyāyaḥ | tadgadapratiṣedhanamiti nāsāgatarogapratiṣedhādhyāyaḥ | pratiśyāyaniṣedhaśceti pratiśyāyapratiṣedhādhyāyaḥ| śirogadavivecanamiti śirorogavijñānīyādhyāyaḥ| cikitsā tadgadānāṃ ceti śirorogapratiṣedhādhyāya. || 29-34 ||-
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit