The Compendium of Suśruta 41.3
Nibandhasaṅgraha 41.3
- Language
- Sanskrit
41.3
prāgdravyasaṃgrahaṇīyādhyāye vyādhipratyanīkā dravyagaṇā uktāḥ; saṃśodhanasaṃśamanīye tu doṣapratyanīkaprāyāḥ pañcakarmopayoginaḥ śodhanadravyasaṃgrahagaṇā vātādiśamanadravyagaṇāśca kathayitavyā iti, tatra dvividhaṃ saṃśodhanaṃ—vamana virecanaṃ ca, tatra vamanapūrvakatvādvirecanasya prathamaṃ vamanadravyagaṇamabhidhātumāha,—madanetyādi | jīmūtako devadālī, ikṣvāku kaṭukālābuḥ, dhāmārgava pītapuṣpakoṣātakī, kṛtavedhana koṣātakībheda, sarṣapā śvetasarṣapā viśeṣeṇa vamanārhāḥ, kovidāraḥ kāñcanāra, karbudāra śleṣmāntaka ‘vava’ iti ‘lisoḍā’ iti ca deśabhāṣayā prasiddha, ariṣṭo nimbaḥ, vidulo vetasa, bandhujīvo madhyāhnapuṣpaka ‘marunīyā’ iti loke, śvetā śvetavacā, śaṇapuṣpī śaṇasadṛśaviṭapaḥ ‘saṇahulī’ iti loke, vimbī kindurikā, vacā dvitīyā'ruṇā, mṛgervārurindravāruṇī, citrā citrāṇḍikā paṭolaphalākāraphalā āraṇyakacaṇḍaketyartha, anye dravantīmāhu | śeṣa prasiddham | ūrdhvabhāgaharāṇi vamanakarāṇītyarthaḥ | eṣā madhye kānicidravyāṇi sākṣādvāmayanti kānicidvamanadravyamilitāni | kecidācāryā dvāviṃśatidravyāṇītyatra gaṇe niyamamāhuḥ | eṣāmavayavavibhāgamāha—tatretyādi |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit