The Compendium of Suśruta 42.2
Nibandhasaṅgraha 42.2
- Language
- Sanskrit
42.2
athāta ityādi | dravyādīnāṃ vijñānaṃ viśiṣṭajñānaṃ tadadhikṛtya kṛto'dhyāya ityartha | dravyamapadhamucyate, raso madhurādikaḥ, guṇā śītoṣṇa snigdharukṣamandatīkṣṇaguru laghu picchilaviśadalakṣaṇapañcakaṭhinamṛdudravasāndrasthirasarasthūlasūkṣmā viṃśati, vīrya cāṣṭavidhaṃ, tadyathā-śītoṣṇasnigdharūkṣaviśadapicchilamṛdutīkṣṇāni, viṃśatiguṇānā madhye eteṣāmaṣṭānā guṇānā vīryamiti saṃjñā, nanu, guṇādvīryāṇā ko bheda ? ucyate, -ya eva guṇā āmalakyāṃ ta eva harītakyā, asti ca vīrye viśeṣa, tathāhi-uṣṇavīryā harītakī, śītavīryamāmalakabhiti; etenaitaduktaṃ bhavati-dravyarasaguṇavipākairyat karma kartu na śakyate tat karma kurvan prabhāvo vīrya ucyate, tathāhi- "vīryaṃ śaktirutpattiviśeṣa, sāmarthya, prabhāva ityanarthāntaram,” yaddravyaṃ parīṇāmakāle svābhāvikaṃ rasaṃ parityajya rasāntaraṃ bhajate tatra vipāka iti sajñā |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit