The Compendium of Suśruta 46.5

46.5

vairecanetyādi | vairecanadravyarasānupītaṃ trivṛdādidravyarasānubhāvitaṃ, astadoṣaṃ kṛmyādidoṣarahitaṃ, āḍhyamadhikaṃ, amlaiḥ śuktasauvīratuṣodakadhānyāmlamadyamastubhiḥ | 'vairecanasvarasakāthapītā gāḍhamūlā trivṛtā kālapuṣṭām | cūrṇīkṛtāṃ nāgarasaindhavāḍhyā pibedamlairanilavyādhijuṣṭaḥ' iti kacit pāṭhaḥ |
ikṣorityādi | ikṣorvikāraiḥ khaṇḍādibhiḥ, na punargaḍena, uṣṇavīryatvāttasya; na ca phāṇitena, tridoṣakaratvāttasya, nāpīkṣurasena, vidāhitvāttasyeti | madhurai rasai kākolyādikvāthai, taditi trivṛnmūlam | 'svādukaṣāyaiścāpi noṣṇairvikāre paitte drākṣākṣīrayuktā pibedvā' iti kecit paṭhanti ||
sauvīrakatuṣodake trivṛdvidhānaṃ saprapañcamuddiśya trivṛdvidhānaprakārātideśenāvaśiṣṭavairecanamūlāni nirdeṣṭumāha, - vairecaneṣvityādi | vairecaneṣu sarveṣviti avaśiṣṭeṣu śyāmādantīdravantīsaptādiṣu | trivṛnmūlavidhi smṛta iti yādṛśastrivṛnmūle vidhiruktastādṛśasteṣvapi jñeya ityartha | tathathā-śyāmāmūlaṃ śyāmākharasabhāvitaṃ vā cūrṇitaṃ saindhavanāgarayuktamamlairanilavyādhau, madhurakvāthamahita śarkarādibhisulyabhāga gokṣīrayuktaṃ pitte ityādi, yāvan sauvīrakatuṣodakavidhi, evaṃ pratijñe (do) paṃ vairecanikamevehodāhāryama | tripayo'pi teṣā vairecanikamūlakalpānā pratintrivṛtkalpaviṣaya eveti ||-
sāmānyātideśaṃ nirdiśya dantīdravantyorviśiṣṭaṃ kalpanamāhadantītyādi | dantīdravantyormūlānyuddhṛtya śoṣayediti sambandhaḥ | kiviśiṣṭāni ? svinnāni, kasmāt, viśeṣādatiśayena | ketyāha, mṛtkuśāntare, mṛttikādarbhamadhye puṭapākavidhānenetyarthaḥ | pippalīkṣaudrayuktāni svinnānīti sambandhaḥ | dantī prasiddhā, dravantī cīritapannā savarīti loke |
45 |
46 ||-