Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 46.91

Nibandhasaṅgraha 46.91

Language
Sanskrit

46.91

kṣīramatyādi | "yantrādipīḍitadravyarasaḥ svarasa ucyate | yaḥ piṇḍaścārdrapiṣṭānā sa kalkaḥ parikīrtitaḥ || vahnau tu kathitaṃ dravyaṃ śrutamāhuścikitsakā' | upoṣitaṃ niśāyāṃ tu toyasthaṃ śītamucyate || cūrṇamuṣṇena saṃpṛktaṃ tat phāṇṭamabhidhīyate | abhibhūyāmbunoṣṇena kṣaṇāt pūtamitītarai" iti | phāṇṭalakṣaṇaṃ tu prasaṅgāduktam | kapāyo dvividhaḥ - śrutakaṣāyaḥ, śītakaṣāyaśca | te tuṃ padakalpā bhavanti | kalpā vidhayaḥ | anye tvevaṃ paṭhanti "cūrṇa kaṣāyaḥ śiśiraḥ śrutaśca phāṇṭaṃ ca kalkaḥ svarasastathaiva | pañcaiva kalpāḥ khalu bheṣajānā yathottaraṃ te guravaḥ pradiṣṭā." iti | te tu kharasa eva kṣīramantarbhāvayanti, phāṇṭaṃ śītakapāye'ntarbhāvayanti |
iti śrīḍalhaṇaviracitāyāṃ nibandhasaṃgrahākhyāyāṃ suśrutaṭīkāyā sūtrasthāne catuścatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ |

Linked texts (1)