The Compendium of Suśruta 6.40
Nibandhasaṅgraha 6.40
- Language
- Sanskrit
6.40
nanu, kiṃ sarvadaiva tryahānmoktavyo'tha kiñcidantareṇetyāha; —hemante śiśire caivetyādi | hemantādiṣu tryahānmokṣayet, teṣu śītatvena śīghrapākamayābhāvāt | śaradādiṣu dvahyanmokṣayet, teṣāmuṣṇatvena śīghrapākāgamabhayāt | hemante śiśire caiveti evaśabdo hemantaśiśirayostryahe eva mokṣa iti niyamayati, cakārastu paittikavraṇasya niyamaṃ vyabhicārayati; tena paittikasya hemantaśiśirayordvayarhāhaṃ mokṣa iti | vasante cāpīti apiśabdāt vaiśākhasyoṣṇatvāt kadācid dvyahe'pi mokṣa, tathā paittikasya dviraho bandha iti ca samucinoti | śaradgrīṣmavarṣāsvapi ceti apicagrahaṇaṃ kvacid dvyahamokṣaṇavidhimapi vraṇamekasmin dine dvirbadhnīyān | anye tu śiśiragrahaṇamapāsya 'hemante ca vasante ca prāvṛṭkāle ca mokṣayet' iti paṭhanti, tanna, pañjikayā dūṣitatvāt | nanu, hemantādayaḥ śaradādayaśca na samānāstat kathaṃ teṣu tulyakālaṃ vraṇamokṣaṇa ? ucyate, tryahādeva dvayahādeveti niyamo na kṛtastena hemantādīnā śaradādīnā cotkarṣāpakarṣāṃn samīkṣya vraṇamokṣaṇaṃ kartavyamityadoṣaḥ |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit