The Compendium of Suśruta 6.7
Nibandhasaṅgraha 6.7
- Language
- Sanskrit
6.7
tata praśasteṣvityādi |-tata yantrādisambhāropakalpanāntara, tithiyaḥ pratipadādaya, karaṇāni bavādīni, muhūrtā triṃśat śivādyā, nakṣatrāṇi aśvinīprabhṛtīni, praśastatvaṃ caiṣā jyoti.śāstravidā vacanāt jñeyam | akṣatāni yavaghānyāni, ratnāni māṇikyamauktikādīni | kṛtabalimaṅgalasvastivācanamiti valiḥ pūjopahāra , maṅgalaṃ gītādi, svastivācanamāśīrvādoccāraṇaṃ, kṛtaśabdo baliprabhṛtibhi saha pratyekaṃ sabadhyate | marmīṇi sasottaraśatamaidamabhinnāni, sirā saptaśatamedamabhinnā, navaśatamedamabhinnāḥ snāyava , sandhya daśottaradviśatamedamabhinnā, asthīni śatatrayamedamabhinnāni, dhamanya' nābhimrabhavāścaturviṃśatibhedabhinnāḥ, etā parityajan | anulomamiti lomānukūlyena, yenaivāvartena lomāni santi tenaivāvartanelelyartha, pratilomaṃ tu lomabhireva pratihatadhāra śastraṃ kuṇṭhībhavati vyathā cotpādayati | nidadhyāt praveśayet | kiyaddūraṃ śastraṃ nidadhyādityāha-āpūyadarśanāditi | sakṛt ekavāra, na puna punarityartha | āśu ceti caśabda evārtha , tenobhayatrāpi niyama., etena sakṛdeva śastramapaharet, āśveva śastramapaharedityukam | śastra praṇiddhyādityatra śastrapraṇidhānamātramuktaṃ, apaharet śastramāśu cetyatra śastraśabda āśvapaharaṇa-
kriyayā saṃbadhyata iti na paunaruktyam | idānīṃ sudūraśastrapāte' narthaṃ saṃbhāvayannavadhimāha - mahatsvityādi | -mahatsvapi ca pākeṣvityādi antaraśabdo'yamavakāśavācī, tena śastrapadaṃ śastrasthānaṃ, dvyaṅgulāvakāśaṃ tryaṅgulāvakāśaṃ vetyukta tatra dvyaṅgulāvakāśaṃ nātyavagāḍha, tryaṅgulāvakāśamavagāṭamiti | kecidantaraśabdaṃ na paṭhanti |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit