The Compendium of Suśruta 66.3
Nibandhasaṅgraha 66.3
- Language
- Sanskrit
66.3
tasya hetuṃ darśayannāha,—grāmyadharmetyādi | grāmyadharmo maithunaṃ, yānaṃ rathādi, vāhanamaśvādi, adhvagamanaṃ panthāṃ mārgagamanaṃ, praskhalanamāguunādi, prapatanaṃ prāsādāde. sakāśādatiśayena patanaṃ, prapīḍanamaśiśayena pīḍanaṃ, pradhāvanamatiśayena dhāvanaṃ, abhighāta śalaloṣṭakaṇādibhiḥ prahāra., vegābhighāto vātādyavarodha., preṅkholanaṃ hindolana, garbhaśātana meṣajena garbhapātanam | kecidetadvayamanvayā paṭhanti, tattanmātrāsa likhitam | yaindhanamatra garbhāśayaprativaddhāḥ sirā peśyaśca | mocane upamānamāha,—phalamityādi | etenaitadukta bhavati—yathā vṛkṣe'paripakvaṃ phalamabhighātairakāla eva patati tadvadyathoktapātanahetusāmarthyādaprasavakāla eva garbha patati | atikramya udaram, vivarairantarāle, śapasaṃsramāno'dhaḥpatan, koṣṭaśabdenāmāśyapakvāśayādisthānaṃ, sakṣobhaścalanaṃ, tasyāḥ striyā, mūḍho vimārgagāmī, anyatamamekata maṃ, āpādya nirvatrtya | taruṇa garbhamapāno mūḍha san cyāvayatīti sacanva | taruṇamaghanāṅgamavyaktacetanam | mūḍhagarbhasya niruktimāha,—tamevetyādi | asambagāgataṃ vilomabhāgenāgataṃ, avāggamanāt | apatyapathaṃ yonim | anuprāptamāśritam | anirasyamānamaniḥsarantam | samohitaṃ mūcchitatam |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit