The Compendium of Suśruta 78.33

78.33

atha keyaṃ nidrā ? tāmāha, - nidrāmityādi | viṣṇoriyaṃ vaiṣṇavī māyaiva | pāpmānaṃ kasmādāmananti ? kuśalaśubhacyāpāranirodhāt | yadyapi tantrāntarīye saptavidhā nidrā paṭhitā tathā'pi trividhaiva - tāmasī svābhāvikī vaikārikī ceti
bhedena, tāḥ krameṇa darśayannāha, - tatra yadetyādi | yadyapi sarvāsāmapi nidrāṇāṃ tamo hetustathā'pi prakṛṣṭatamastvāt tāmeṃsī nāma nidrā kathyate | svābhāvikīmāha, - tama ityādi | animittamaniyatakālaṃ, calatvādrajasa kadāciddivā kadācidrātrāvityartha | sattvabhūyiṣṭhānāmardharātra iti tasmin kāle kiñcidalpībhūtaṃ sattvamutkaṭaṃ tamo bhavati, tasmādardharātre sāttvikā svapanti | vaikārikīmāha, - kṣīṇetyādi | evaṃbhūtānā puruṣāṇā nidrā naiva bhavati, yadi ca bhavati tadā vaikārikī nāma nidrā bhavati | nanu, yadā laṅghanaśramādibhirvāyurvardhate śleṣmā ca kṣīyate tadā kathaṃ nidrodeti ? ucyate - manasa. klāntatvāddhūtātmano viṣayanivṛttau prāṇina. svapanti | taduktaṃ carake, - "yadā tu manasi klānte karmātmānaḥ klamānvitāḥ | viṣayebhyo nivartante tadā svapiti mānavaḥ" - iti |