Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 78.36

Nibandhasaṅgraha 78.36

Language
Sanskrit

78.36

nanu, bodhābhāva svāpaḥ, svāpābhāvo bodhastat kathaṃ svapataḥ svapnadarśanaṃ bhavatītyāha, - pūrvetyādi | nanu ca, ya. kaścidarthāvabodha sa sarvo'pi vāhyārthāvalambanano dṛṣṭa, na ca svapne bāhyārthasya sattvaṃ vidyate, tatkathaṃ tatrārthavivodha iti ? ucyatesmṛtireveyaṃ pūrvānubhūte'rthe, na cānanubhūtaviṣayā parisphuranti | nanu, tādṛgvidhasyārthasyādṛṣṭāśrutānanubhūtatvāt kathaṃ smṛtilamityāha, - pūrvadehānubhūtāstvityādi | etaccopalakṣaṇam, ato'nenāpi dehenānubhūtān | bhūtānmeti kimbhūtairghaṭita ātmā śarīralakṣaṇa ? uta bhūtairupalakṣita ātmā bhūtātmā kṣetrajña ? ityāha, - svapataḥ prabhuriti | - svapataḥ svāpayuktasya śarīrasya prabhu svāmī kṣetrajña ityarthaḥ, taddarśena sarvakriyāpravṛtteḥ | kathaṃ punararthānindriyagrāhyān nidrāṇeṣvindriyeṣu gṛhṇātītyāha, - manaseti | manasa sarvadaiva sambhavāt sadā svapnadarśanaprasaṅga ityāha, - rajoyukteneti, raja preritenetyartha, rajasa. pravartakatvāt | tamodhuktena ca manasā na kimapi supta. paśyati, tamapta āvaraṇātmakatvāt |