Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 78.63

Nibandhasaṅgraha 78.63

Language
Sanskrit

78.63

saptavidhatvaṃ pratipādya tasyā utpattau hetumāha,—śukretyādi | yo bhaveddoṣa utkaṭa iti svabhāvasthito na prakupitaḥ | dvividhā hyutkaṭā vātādayaḥ prākṛtā vaikṛtāśca; tatra prākṛtāḥ saptavidhāyāḥ prakṛterhetubhūtā śarīraikajanmānaḥ, vaikṛtāśca garbhavyāghātakāḥ | gayī tvanyathaivāśaṅkya samādadhāti, yathā-nanu, svabhāvata śuddhaṃ vījaṃ karmaṇā vā samadhātuṃ garbha niṣpādayati, anilādidoṣaduṣṭaṃ tu garbhajananāya na samarthamiti śukraśoṇitaśuddhāvuktaṃ, tat kathamutkaṭena doṣeṇa prakṛtiriti ? ucyate-na hi sarvameva bījaṃ dūṣitaṃ kiṃ tarhi vījāvayavo dūṣita, na cāvayavagatadoṣeṇa garbhapratibandho jātyandhamūkādigairbhasya darśanāt, tasmādya evāṃśo bījasya duṣṭo bhavati tatkāryasyaiva garbhāvayavasya vikṛtirabhāvo vā bhavati, yathā dṛṣṭyārambhake vījabhāge duṣṭe jātyandho garbho bhavati na tu garbha eva na bhavati, tathā doṣākhye bījabhāge duṣṭe
tatkāryasyaiva garbhaśarīrabhāgasyai samadhātorapekṣayā vikṛti sphuṭitakaracaraṇādilakṣaṇā bhavati na tu garbhavyāghāta | taduktaṃ, - "śuddhaṃ svabhāvakarmabhyā vātādyairduṣṭamaṃgataḥ | dṛṣṭaṃ bījaurthakṛt vīja tatra prakṛtiruttaram" iti |

Linked texts (1)