The Compendium of Suśruta 8.7
Nibandhasaṅgraha 8.7
- Language
- Sanskrit
8.7
ta ete ṣaḍṛtavaḥ, śītoṣṇavarṣalakṣaṇairlakṣitāḥ; atra śaityaṃ vātakṛtaṃ, auṣṇyamādityakṛtaṃ, varṣeścandrakṛtaṃ ; śītavarṣo candrakṛtāvityanye | etaiśca ṣaḍṛtubhirdve'yane bhavataḥ | kuta ityāha-candrādityayoḥ kālapravibhāgakaratvāt | ke te dve'yane iti pṛṣṭa āha-dakṣiṇamuttaraṃ ca | atra dakṣiṇamayanaṃ candrakālaṃ vibhāgayati, uttaramayanamādityakālamiti | tayordakṣiṇamityādi |-tayordakṣiṇottarāyaṇayormadhye varṣāśaraddhemantā dakṣiṇāyanaṃ; teṣu varṣādiṣūttarottaraṃ bhagavān soma āpyāyate adhikabalo bhavati, na kevalaṃ soma eva balavān bhavati, rasāścāmlādayo varṣādiṣu yathāsaṃkhyamuttarottaraṃ balavanto bhavanti, uttarottaraṃ ceti cakāro vyatikrameṇa saṃbandhīya, tena sarve prāṇinā cottarottaraṃ balamabhivardhata ityarthaḥ | uttaramityādi |śiśiravasantagrīṣmā uttarāyaṇa, teṣu śiśirādiṣūttarottaraṃ bhagavānarka āpyāyate adhikabalo bhavati, tiktādayo rasāśca śiśirādiṣu yathāsaṃkhyamuttarottaraṃ ca balavanto bhavanti, balamapahīyate balahānirbhavati | 'te śiśiravasantagrīṣmavarṣāśaraddhemantā' iti sūtre yadyapi prāguttarāyaṇaṃ paṭhitaṃ, tathā'pi bhāṣye yat prathamaṃ dakṣiṇāyanasya vyākhyānaṃ taduttarāyaṇato'pi dakṣiṇāyanasya vaiśiṣṭyaṃ pratipādayati, kutaḥ ? visargāt prāṇinā balakaratvānneti |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit