Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 82.8

Nibandhasaṅgraha 82.8

Language
Sanskrit

82.8

idānīmuttamāṅgasakthipāṇidvayapṛṣṭhodaravakṣomeḍhrajihvādiṣu sirāṇāṃ yena prakāreṇotthāpanaṃ taṃ darśayannāha, — tatretyādi | aratnimātrocchrite iti kaniṣṭhāṅgulipramitahastamātrocchrita ityarthaḥ | sandhiyasyāsyopari jānusandhiyasyopari kūrparau niveśyetyarthaḥ | karmapuruṣamiti yasya sirāvyadhanaṃ karma kriyate sa karmapuruṣaḥ | antarmukhavarjanāmiti mukhāntargatavarjitānāmityartha | tatra pādavyadhyetyādi | śrotādīnāmiti śrota vaktraṃ, ādigabdādvalkalādīnāṃ grahaṇam | athopariṣṭādityādi | pūrvavaditi vyadhyapradeśasyopari caturaṅgula ityarthaḥ | gṛdhrasītyādi gṛdhrasyāṃ sakucitajānoḥ, viśvācyā sakucitakūrparasya, sirā vidhyediti pūrvavākyāt saṃbadhyate | śroṇīpṛṣṭhaskandheṣviti sirāmiti pūrvataravākyāt saṃbadhyate | kīdṛśasya puruṣasyetyāśaṅkya viśeṣaṇatrayamāha, —unnāmitapṛṣṭhasyetyādi | visphūrjitamāyāmitaṃ pṛṣṭhaṃ yena saḥ, tasya | udaroraso prasāritoraskasyonnamitaśiraskasya visphūrjitadehasya ‘sirā vidhyet’ iti śeṣa | visphūrjitadehasyeti āyāmitamadhyaśarīrasyetyartha | avanāmitameḍhrasyeti stabdhamevāvanāmitaṃ meḍhūṃ yasya sa tathā, tasya meḍhre ‘sirā vidhyet’ iti śeṣaḥ | anuktānāmapi yantraṇaprakārāṇā buddhyā vīkṣaṇena karaṇīyatā darśayannāha, — evamityādi |

Linked texts (1)