The Compendium of Suśruta 83.5

83.5

praśvāso'ntaḥpraviśadvāyuḥ, ucchvāsa ūrdhvamuttiṣṭhadvāyuḥ, jṛmbhitaṃ svapnaprakṛtadhamanīdharmaḥ, kṣuddhasitakathitāni ghoṣabhāṣa yorviśeṣā., ruditamaśruvāhinyoḥ karma, ādiśabdādrūpādivāninīdhamanīsaṃbandhināṃ prekṣitādikarmaviśeṣāṇāmavarodhaḥ | tāstvevatyādi | śabdādīṃścaturaḥ pratyekaṃ dvābhyā dvābhyāmityaṣṭābhī rajaḥpravartitātmaprayatnaprabodhamano'nugatābhirdhamanībhirgṛhṇīte | manasaścāṇutvādekatvācca tāsā yugapatpravṛttirnāstīti tāsā yā dhamanī manasā'nuyujyate tayaiva rūpādiṣvanyatamamātmā gṛhṇīte, na punaryugapadeva rūpādikaṃ sarvaṃ sarvaśiriti | sparśagrahaṇaṃ punaratraivādhyāye tiryaggāṇāṃ karma vakṣyati | bhāṣata iti tālvādisthānavyāpāraniṣpāditākārādivarṇavyaktimuktaṃ śabdaṃ karoti, ghoṣaśca tadviparīto'vyaktaḥ śabdaḥ | dvābhyā svapiti tamoviṣayābhyāṃ, sattvaviṣayābhyā tu budhyate | etābhirūrdhva nāmerudarādayo dhāryante, annādibhi saṃhṛtābhirudarādīnāṃ bandhanena dṛḍhīkratatvāt; vātādivahanena caitābhireva yāpyante |