The Compendium of Suśruta 89.13
Nibandhasaṅgraha 89.13
- Language
- Sanskrit
89.13
śuddhadehasya sāmānyaṃ cikitsitaṃ rogamātrapratyanīkaṃ nirdiśannāha—sarveṣvityādi| pippalīvardhamānake ‘tribhirvṛddhyā, saptabhirvṛddhyā vā’ iti kvacitpāṭhaḥ, sa tu nātiprasiddha | sahetyādi sahā māpaparṇī, sahadevā gāṅgerukīti prasiddhā, mūrvā corannāyu , priyālakhāraṃ, ghṛtamaṇḍo ghṛtasyopariccho bhāga. | maireyaketyādi saireya kaṭaśeluvākaḥ | madhūcchiṣṭetyādi kṣīramaṃtra caturguṇam | piṇḍatailamiti apariplutaṃ kiṭṭayuktaṃ, kaiścit piṇḍataile śatāvarītyabhidhīyate | sarveṣvityādi sarveṣu pañcasvapi vātarakteṣu, ekavṛddhitridoṣajeṣvaprayogaḥ| jīvanīyetyādi kākolyādikvāthakalkamātrasiddhaṃ ‘ghṛtam’ iti śeṣa | supavītyādi kāravellādikakvāthamātrasiddhaṃ vā ‘ghṛtam’ iti śeṣa | baletyādi balātailaṃ mūḍhagarbhoktam | śālītyādi payasā pittottare, jāṅgalasena vātottare, mudgarasena kaphottare, sātmyāpekṣayā vā | śoṇitetyādi | abhīkṣṇamanavaratam | snigdhādibhirjitavāte niścite tu śoṇitāviraṇe puruṣavyādhivalakālamavalokya kuryāt | vamanetyādi vamanādikaṃ yadyapi sāmānyenoktaṃ, tathā'pi kaphotkaṭe vamanaṃ, virecanaṃ pittaraktotkaṭe, anuvāsanāsthāpanakarmaṇī vātotkaṭe ca kartavye |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit