The Compendium of Suśruta 3.6.24
Suśrutasaṃhitā 3.6.24
- Language
- Sanskrit
3.6.24
uta ūrdhvaṁ pratyekaśo marmasthānāni vyākhyāsyāmaḥ---tatra pādasyāṅguṣṭhāṅgulyormadhye †kṣipraṁ nāma marma, tatra viddhasyākṣepakeṇa maraṇaṁ; madhyamāṅgulīmanupūrvaṇa madhye pādatalasya talahṛdayaṁ †nāma[†atra+amāma'iti hastalikhitapustake nopalabhyate, evamagre+api/], tatrāpi rujābhirmaraṇaṁ; kṣipratyopariṣṭādubhayataḥ kūrco nāma, tatra pādasya bhramaṇavepane bhavataḥ; gulphasandheradha ubhayataḥ kūrcaśiro nāma, tatra rujāśophau; pādajaṅghayoḥ sandhāne gulpho nāma, tatra rujaḥ stabdhapādatā khañjatā vā; pārṣṇiṁ prati jaṅghāmadhye indribastirnāma, tatra śoṇitakṣayeṇa maraṇaṁ; †jaṅghorvoḥ[†'madhyamāṅgulīmānupūrvyeṇa jaṅghorvoḥ'iti pā+] sandhāne jānu nāma, tatra khañjatā; †jānuna ūrdhvamubhayatastryaṅgulamāṇī nāma, tatra śophābhivṛddhiḥ stabdhasakthitā ca; ūrumadhye ūrvī nāma, tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ; ūrvyā ūrdhvamadho vaṅkṣaṇasaṁdher-†ūrumūle lohitākṣaṁ nāma, tatra †lohitakṣayeṇa[†'lohitakṣayeṇa maraṇaṁ pakṣāghāto vā'iti pā+] pakṣāghātaḥ sakthiśoṣo vā; vaṅkṣaṇavṛṣaṇayorantare niṭapaṁ nāma, tatra ṣāṇḍhyamalpaśukratā vā bhavati; evametānyekādaśa sakthimarmāṇi vyākhyātāni/ etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau/ viśeṣatastu yāni sakthni gulphajānuviṭapāni tāni bāhau maṇibavdhakūrparakakṣadharāṇi; yathā vaṅkṣaṇavṛṣaṇayorantare viṭapamevaṁ vakṣaḥkakṣayormadhye kakṣadharaṁ, tasmin viddhe ta evopadravāḥ; viśeṣatastu maṇibandhe kuṇṭhatā, kūrparākhye kuṇiḥ, kakṣadhare pakṣāghātaḥ/ evametāni catuścatvāriṁśacchākhāsu marmāṇi vyākhyātāni//
Linked texts (2)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Śabdakalpadruma — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit