Amritasagara 16.1-2.2

16.1-2.2

ekānta sthāna atipriya lage, vamana ho, balahīna ho jāve aura mukhādika śveta ho jāveṃ to kaphonmāda jāno
4 sannipātonmāda lakṣaṇa-ukta tīnoṃ (vāta, pitta, kapha) doṣoṃke
lakṣaṇa hoṃ to sannipāta (tridoṣa) unmāda jāno
5 śokonmāda lakṣaṇa--rājā, prabalaśatru, cora athavā siṃhādika
bhayaṃkara jīvoṃkā bhaya, dhana, bandhu (putra, kalatra, bhrātādi) kā bichoha
maithunakeliye icchita strīkī aprāpti aura kāmaśāṃtimeṃ bādhā par̤aneke
bāteṃ karane lage, manakā abhiprāya yathārtharūpase pradarśita karanekī saṃjñā
na rahe, kabhī gāve kabhī ham̐se aura kabhī rove to śokonmāda jāno
6 viṣonmāda lakṣaṇa--netra lāla hoṃ, dīna hojāve, aura śarīrakā
jo ye lakṣaṇa hoṃ to viṣabhakṣaṇakā unmāda jāno isase bacanā
durlabha hai
unmādarogake asādhya lakṣaṇa- jo rogī nīcā mastaka yā ūṃcā
mukha rakkhe, śarīra kā bala aura māṃsa naṣṭa ho jāve, nidrā na āve
varan jāgatāhī rahe to vaha unmādarogī mara jāvegā
iti ṣaḍvidhonmādaroganidānaṃ samāptam
aba hama isake anaṃtara bhūtonmādādi brahmarākṣasonmāda paryaṃta 16
viśeṣa unmādoṃkā nidāna likhate haiṃ
1 bhūtonmāda lakṣaṇa--bhūta lage hue rogīkī vāṇī, ceṣṭā, parākrama
brahmaṇya (śīlasvabhāvādi brāhmaṇake navaguṇayukta) rahe, sundara puṣpoṃkī
mālā aura sugaṃdhita (gaṃdha caṃdanādi) padārtha dhāraṇa karatā rahe, netra na
sūcanā-ye nava unmāda nidāna graṃthoṃse likhe haiṃ, aba isake āge
pūrvāmṛtasāgara likhate haiṃ
1 satīdoṣonmāda lakṣaṇa--mana niścala na rahe, nissantāna hojāve,
satīkā tatihāsa (prācīna kathā) sunanekī ruci kare, mauna ho jāve,