Arogyacintamani (Damodaramishra) 99.147

99.147

pāṭhānāgaraduḥsparśābilvapeśibalāhakaiḥ
toyaṃ sātiviṣaṃ pakvamāmātīsārasūdanam
mustākarañjātiviṣā'gnivilvamahauṣadhagranthikavatsakānām
kvātho ¹ruṇaddhyāmamatho nirāmaṃ
pravṛddha²śūlaṃ tvatisāramugram
karañjātiviṣāśuṇṭhīmustāvatsakacitrakaiḥ
pākyamāmātisāraghnaṃ pibeccāti praśasyate
śuṇṭhyabdātiviṣāpāṭhādārugnābījavatsakaiḥ
kvāthaḥ pīto jayetpakkāmātisāraṃ cirantanam
tāmalakyabdaśuṇṭhībhiḥ kvāthaḥ sarvātisārajit
śuṇṭhyugrākaṇapathyaṃ
saindhavapāṭhā'jamodakalakaiśca
³hitamatisāre mustājalaśuṇṭhībilvapakvāmbhaḥ
vātātisāre
samaṅgādhātakīpāṭhābilvapeśibalāhakaiḥ
kvātho vātātisāraghnaḥ sāme pakve ca śasyate
samaṅgādhātakīviśvabilvagranthikatoyadaḥ
pakvamambhaḥ praśamayedvātātīsāramulbaṇam
vacābilvakaṇāviśvakuṣṭhadīpyakavatsakaiḥ
siddhaḥ kvātho nihantyāśu vātātīsāramāmayam
pittātisāre
palaṃ vatsakabījasya śrapayitvā rasaṃ pibet
mustākaṣāyamekaṃ vā pibenmadhusamāyutam
cūtāsthi dhātakīpuṣpaṃ śuṇṭhī dāḍimavalkalam
samaṅgotpalamustā ca lodhraṃ ¹mocarasaḥ sthirā
etaiḥ sātiviṣaiḥ kvāthaḥ pittātīsāranāśanaḥ
kadalīpuṣpaniḥkvātho jambavāmrāṅkurasādhitaḥ
sakṣaudro hantyatīsāraṃ pittajaṃ ²durnivāraṇam
dhātakyativiṣādārvīvatsakāmbudavāribhiḥ
kvāthaḥ pittātisāraghno madhvājyātiviṣāyutaḥ
śleṣmātisāre
bilvakarkaṭikā mustā prāṇadā viśvabheṣajam
vacāviḍaṅgapūtīkadhānyakāmradāru ca
athavā pippalīmūlapippalīdvayacitrakam
pāṭhā'gnivatsakagranthiktiktāśuṇṭhīvacā'bhayāḥ
kathitā yadi vā piṣṭāḥ śleṣmātīsārabheṣajam
cavyābdātiviṣākuṣṭhaṃ pāṭhā kaṭukarohiṇī
etaiḥ pathyāyutaiḥ kvāthaḥ śleṣmātīsāranutparam
mustākarañjamūlatvak chuṇṭhībhiḥ kathitaṃ jalam
pippalīcūrṇasaṃyuktaṃ grahaṇīmāśu nāśayet
pibetkaraiñjāñjananāgaraṃ vā
pathyāyutaṃ vā'mbudasaṃyutaṃ vā
kaphātisāragrahaṇīvikāraśūlāgnisādodaragauraveṣu
tāmalakyabhayāśuṇṭhīviṣānimbāmṛtaiḥ kṛtaḥ
kvātho marīcacūrṇāḍhyaḥ śleṣmātīsāranāśanaḥ
śyāmā'nantāpadma kakaṭvaṅgakesarābhilodhrajalam
ambaṣṭhakīsamaṅgāmocarasāmrāsthi³bhirjayed grahaṇīm
savatsakaḥ sātiviṣaḥ sabilvaḥ
sodīcyamustaśca śṛtaḥ kaṣāyaḥ
sāme saśūle ca saśoṇite ca
cirapravṛtte ca hito'tisāre
raktātisāre
pāṭhā'mṛtānīradanāgarāṇāṃ
kvātho nihanyādatisāramāśu
sāmaṃ saśūlaṃ rudhirānvitaṃ ca
pravāhikāṃ ca grahaṇīṃ ca ghorām
bilvāmbudātiviṣavatsakapañcakolairmustāmbuvatsaviṣabilvapalaiḥ kaṣāyaḥ
1lodhrāmbuvatsaviṣabilvaphalaiḥ śṛto vā
sāme saśūlarudhire ca hito'tisāre
2jambavāmrātiviṣāmustāsamaṅgodīcyanāgaraiḥ
kaṣāyaṃ śleṣmaraktottheṣvatisāreṣu yojayet
mustā kuṣṭhaṃ haridre dve pippalī devadāru ca
śaṭī ca pippalīmūlaṃ mustādi tvaṣṭavargakam
atisāraṃ nihanyāśu seśleṣmāṇaṃ saśoṇitam
kaṇamūlā bilvadāḍimamocarasāmbhodaviśvadīpyaśrutam
salilaṃ sāmanirāmamasṛkkaphotthaṃ ca hantyatīsāram
aralutvagabdadāḍimaphalarambhānāḷikerapuṣpāmbhaḥ
raktātisāraharaṇaṃ
bhavati svarasaśca madhuyutaḥ pītaḥ
pāṭhākaliṅgātiviṣā'bdarbilvadusparśavālauṣadhasaṃbhṛtāmbhaḥ
praśasyate śoṇitaje'tisāre
sāme nirāme jvarasaṃyute ca