Virasimha 1.p14.2
Vīrasiṃha 1.p14.2
- Language
- Sanskrit
1.p14.2
kaṇṭhāsyaśoṣo vamathū romaharṣo'rucistamaḥ || parvabhedaśca jṛmbhā ca vātapittajvarākṛtiḥ | staimityamparvaṇāmbhedo nidrā gauravameva ca || śirograhaḥ pratiśyāyaḥ kāsaḥ svedāpravarttanam | santāpo madhyavegaśca vātaśleṣmajvarākṛtiḥ || liptatiktāsyatā taṃdrā mohaḥ kāso'rucistṛṣā | muhurdāho muhuḥ śaityaṃ śleṣmapittajvarākṛtiḥ || kṣaṇe dāha kṣaṇe śītamasthisandhiśirorujaḥ | sasrāve kaluṣe rakte nirbhugne cāpi locane || sasvanau sarujau karṇau kaṇṭhaḥ śūkairivāvṛtaḥ | tandrā mohaḥ pralāpaśca kāsaḥ śvāso'rucirbhramaḥ || tadvacchītammahānidrā divā jāgaraṇanniśi | sadā vā naiva vā nidrā mahāsvedo'ti naiva vā || gītanartanahāsyādivikṛtehāpravarttanam | paridagdhā kharasparśā jihvā srastāṃgatā param | ṣṭhīvanaṃ raktapittasya kaphenonmiśritasya ca | śiraso luṇṭhanantṛṣṇā nidrānāśo hṛdi vyathā || svedamūtrapurīṣāṇāñcirādarśanamalpaśaḥ || kṛśatvannātigātrāṇāṃ satataṃ kaṃṭhakūjanam || koṭhānāṃ śyāvaraktānāmmaṇḍalānāñca darśanam | mūkatvaṃ srotasāṃ pāko gurutvamudarasya ca || cirātpākaśca doṣāṇāṃ sannipātajvarākṛtiḥ | doṣe pravṛddhe naṣṭe'gnau sarvasampūrṇalakṣaṇaḥ || sannipātajvaro'sādhyaḥ kṛcchrasādhyastato'nyathā | saptame divase prāpte daśame dvādaśepi vā || punarghorataro bhūtvā praśamaṃ yāti hanti vā | pittakaphānilavṛddhyādaśadivasadvādaśāhasaptāhāt || hanti vimuñcati puruṣaṃ tridoṣajo dhātumalapākāt | saptamī dviguṇā yāvannavamyekādaśī tathā || eṣā tridoṣamaryādā mokṣāya ca vadhāya ca | sannipātajvarasyāṃte karṇamūle sudāruṇaḥ || śothassaṃjāyate tena kaścideva pramucyate |
Linked texts (6)
- Carakasaṃhitā — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit
- Mādhavanidāna (Rugviniścaya) — Mādhavakara, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Bṛhadyogataraṅgiṇī — Trimalla, Sanskrit
- Yogataraṅgiṇī (Trimalla) — Trimalla, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit