Virasimha 6.p2
Vīrasiṃha 6.p2
- Language
- Sanskrit
6.p2
vātaśoṇitino raktaṃ snigdhasya bahuśo haret | alpālapaṃ rakṣayedvāyuṃ yathādoṣaṃ yathābalam || divāsvapnaṃ samaṃ tāpaṃ vyāyāmaṃ maithunaṃ tathā || kaṭūṣṇaṃ gurvābhiṣyaṃdi lavaṇāmlaṃ ca varjayet || purāṇā yavagodhūmā nīvārāḥ śāliṣaṣṭikāḥ | āḍhakyaścaṇakā mudgāḥ masūrāḥ samakuṣṭhakāḥ || sūpārthe bahusarpiṣkāḥ praśastā vātaśoṇite || vāsāguḍūcīcaturaṃgulānāmairaṃḍatailena pibetkaṣāyam | krameṇa sarvāṃgajamapyaśeṣaṃ jayedasṛgvātabhavaṃ vikāram || guḍūcyāḥ svarasaṃ kalkaṃ cūrṇaṃ vā kvāthameva ca | prabhūtakālamāsevyaṃ mucyate vātaśoṇitam || amṛtānāgaradhānyakakarṣatritayena pācanaṃ siddham jayati saraktaṃ vātaṃ māsaṃ kuṣṭhānyaśeṣeṇa || vatsādanyudbhavaḥ kvāthaḥ pīto guggulumiśritaḥ | samīraṇasamāyuktaṃ śoṇitaṃ saṃpraṇāśayet || tisrotha vā paṃca guḍena pathyā jagdhvā pibecchinnaruhākaṣāyam | tadvātaraktaṃ śamayatyudāraṃ mājānubhinnaṃ cyutamapyavaśyam || sārivāsarjamaṃjiṣṭhāyaṣṭīsikathaiḥ payo'nvitaiḥ || tailaṃ paktvā prayoktavyaṃ piṃḍākhyaṃ vātaśoṇite iti piṃḍatailam || vanamahiṣalocanodarasannibhavarṇasya gugguloḥ prastham | prakṣipya toyarāśau triphalāmamṛtāṃyathoktaparimāṇām saṃsādhayetprayatnāddarvyā saṃghaṭṭayecca tadyāvat | arddhakṣapitaṃ jātaṃ toyaṃ jvalanasya saṃparkāt || avatārya vastrapūtaṃ punarapi saṃsādhayedapaḥ pātre | sāṃdrībhūte tasminnavatārya himopalasparśe || pathyācūrṇārdhapalaṃ trikaṭukacūrṇaṃ ṣaḍakṣaparimāṇam | kṛmiripucūrṇāddhaipalaṃ karṣakarṣaṃ trivṛddaṃtyoḥ || palamekaṃ chinnaruhāṃ dattvā saṃmūrya yatnena | saṃsthāpayecca guptaṃ snigdhe bhāṃḍe ghṛtena surabhīṇām ādāya tasya mātrāṃ vihitātithidevatāpraṇatiḥ khādedyathāgni manujo vyādhibalāpekṣayā samyak icchāhāravihāro bheṣajakālāśca sarve syuḥ | tanurodhivvātaśoṇitamekadvitryulbaṇaṃcirotthamapi || bhagnasrutapariśuṣkaṃ sphuṭitamapi hi haṃti yatnena|| vraṇakāsakuṣṭhagulmaśvayathūdarapāṃḍurogamedāṃsi | maṃdāgnitvavivaṃdhaṃ pramehadoṣāṃśca nāśayati || satataṃ niṣevyamāṇaṃ kālena nihaṃti doṣagaṇam || abhibhūya jarādoṣaṃ karoti kaiśorakaṃ rūpam || iti kaiśorako gugguluḥ | bhūniṃbāmbudaniṃbavatsakakaṇā trāyaṃtyanaṃtāmṛtātiktābhīruphalatrikaprativiṣā mūrvāviśālājalaiḥ| pāṭhāparpaṭasārivādyaniśāyugyaṣṭikāpadmakaiḥ sośīraiḥ sapaṭīlacaṃdanavacāśamyākasaptacchadaiḥ || ityebhirgaditairjalāṣṭaguṇitaṃ prasthaṃ pacetsarpiṣo gavyasyāmalakīrasadviguṇitaṃ nāmnā mahātiktakam | haṃtyetadgalagaṃḍamaṃḍalarujaḥ kaṃḍū sapāṃḍvāmayaṃ śophaślīpadavātaraktavikṛtīḥ kuṣṭhāni cāṣṭādaśa || iti tiktakaghṛtam | maṃjiṣṭhā kuṭajāmṛtā ghanavacā śuṃṭhī haridrādvayaṃ kṣudrāriṣṭapaṭolapatrakaṭakābhāṅgaviḍaṃgāgnikam | mūrvā dāru kaliṃgabhṛṃgamaghavā trāyaṃti pāṭhāvarī gāyatrī triphalā kirātakamahāniṃbāragvadham || śyāmā valgujacaṃdanaṃ varuṇaṃ pūtīrasākṣoṭakaṃ vāsāparpaṭasārivāprativiṣānaṃtāviśālājalam | maṃjiṣṭhādimamuṃ kaṣāyavidhinā nityaṃ pumānyaḥpibettvagdoṣā acireṇa yāṃti vilayaṃ kuṣṭhāni cāṣṭādaśa| vātarakte prasuptau ca visarpe vidradhau tathā | sarveṣu vātarogeṣu maṃjiṣṭhādiḥ praśasyate || iti maṃjiṣṭhādikvāthaḥ
Linked texts (7)
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) — Vaṅgasena, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Vaidyakasāroddhāra — Brajanāthaśarman, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit