Virasimha 6.p3.2
Vīrasiṃha 6.p3.2
- Language
- Sanskrit
6.p3.2
ūrustaṃbhe praśaṃsaṃti gāṃḍīrāriṣṭameva ca | saiṃdhavādyaṃ hitaṃ tailamamṛtākhyopi gugguluḥ || ityūrustaṃbhādhikāraḥ | athāmavātarogasya nidānaṃ sacikitsitamāha rugviniścayāt | viruddhāhāraceṣṭasyamaṃdāgnerniścalasya ca | snigdhaṃ bhuktavato hyannaṃ vyāyāmaṃ kurvatastathā || vāyunā prerito hyāramḥ śleṣmasthānaṃ pradhāvati | tenātyarthaṃ vidagdho'sau dhamanīḥ pratipadyate || dhātūnāmāthrayo hyeṣa āmasaṃjño'tidāruṇaḥ | yugapatkupitāvetau trikasaṃdhipraveśakau || stabdhaṃ ca kurute gātramāmavātaḥ sa ucyate | vṛṃdasaṃgrahāt | laṃghanaṃ svedanaṃ tiktaṃ dīpanāni kaṭūni ca | virecanaṃ snehapānaṃ bastayaścāmamārute || rūkṣasvedo vidhātavyo vālukāpuṭakaistathā | upanāhāśca kartavyāste'pi snehavivarjitāḥ || śaṭhīśuṃṭhyabhayā cogrā devadāru vṛṣāmṛtā | kaṣāyamāmavātasya pācanaṃ rūkṣabhojanam || citrakaṃ kaṭukā pāṭhā kaliṃgātiviṣāmṛtāḥ | devadāruvacāmustānāgarātiviṣābhayāḥ || pibeduṣṇāṃbunā nityamāmavātasya bheṣajam | rāsnāguḍūcīmeraṃḍadevadārumahauṣadham || pibetsarvāṃge vāte sāme saṃdhyasthimajjage | iti rāsnāpaṃcakam || rāsnāmṛtāragvadhadevadārutrikaṃṭakairaṃḍapunarnavānām || kvāthaṃpibennāgaracūrṇamiśraṃjaṃghorupṛṣṭhatrikapārśvaśūlī || śuṃṭhīgokṣurakaḥ kvāthaḥ prātaḥ prātaḥniṣevitaḥ | āmavāte kaṭīśūle pācano rukapraṇāśanaḥ || daśamūlīkaṣāyeṇa pibedvā nāgarāṃbhasā | kukṣibastikaṭīśūle tailameraṃḍasaṃbhavam || palaṃ śataṃ rasonasya tilasya kuḍavaṃ tathā | hiṃgu trikaṭukaṃ kṣārau dvau paṃca lavaṇāni ca || śatapuṣpā tathā kuṣṭhaṃ pippalīmūlacitrakam |
Linked texts (6)
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Mādhavanidāna (Rugviniścaya) — Mādhavakara, Sanskrit
- Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) — Vaṅgasena, Sanskrit
- Mādhavacikitsā — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit